Που Δείχνει το Δάχτυλο του Ιωάννη;

Όταν ο Ωριγένης αποκάλεσε άγγελο τον Ιωάννη Βαπτιστή, δεν το έκανε ενθυμούμενος απλά τον Ησαΐα και τον Μάρκο παρά μάλλον για να δείξει πως το πεπρωμένο των ανθρώπων είναι η ισαγγελία.
Καθόλου περίεργο λοιπόν που μια από τις πιο χαρακτηριστικές στάσης του Ιωάννη είναι αυτή της δαχτυλοδειξίας, καθώς είναι αυτός που δείχνει τον Ιησού στους θνητούς (κατά τα Ευαγγέλια) όπως και στους νεκρούς (κατά τον Νικόδημο). Και αν η αποκάλυψη αυτή συμβαίνει σε οριζόντιο επίπεδο, η στραμμένη κάθετα χειρονομία του Ιωάννη στο περίφημο έργο του Λεονάρντο Ντα Βίντσι έρχεται για να συμπληρώνει το σταυρικό μας σχήμα που δηλώνει το γεφύρωμα των δυο κόσμων…
Το ορθωμένο χέρι που δείχνει ψηλά λοιπόν, κατευθύνει το βλέμμα μας στην πηγή αλλά και τον σκοπό όλων των πραγμάτων. Το μάτι θα αναζητήσει στον ουρανό και τον ήλιο αυτή την αρχή και δεν θα είναι λάθος. Ο εσωτερικός οφθαλμός όμως γνωρίζει καλύτερα πως ακόμη και ο ουρανός αλλά και ο ήλιος αυτός δεν είναι παρά απλά είδωλα μιας άλλης πνευματικής αρχής.
Ως έτσι, το ορθωμένο δάχτυλο δηλώνει την ροπή των πραγμάτων προς τα άνω, στις ανώτερες καταστάσεις ύπαρξης, σε εκείνες της καταστάσεις ενότητας όπως ένα είναι και το δάχτυλο που ορθώνετε (δηλαδή στέκει ορθά επομένως ορθώνεται δια της ορθοπραξίας).
Έτσι, κοντά στην τροπή των δέντρων που υψώνονται, στα στάχια που σηκώνουν περήφανα το κορμί τους, αλλά και στον άνθρωπο που ατενίζει, το σηκωμένο δάχτυλο είναι σύμβολο της ίδιας της δύναμης της ζωής (γι΄αυτό και αποκτά φαλλική ιδιότητα ως κατάπυγον) που δείχνει πως όλα έχουν μοναδικό, κοινό σκοπό, την υπέρβαση των ορίων της βάσης τους για την ένωση με το Ένα.

Γιώργος Ιωαννίδης

Source: http://tektonikadromena.blogspot.gr

Όταν κοιτάς τη φύση, κοιτάς τον εαυτό σου...

Δεν είναι να απορεί κανείς γιατί φοβόμαστε τη ζωή και το θάνατο. Έχουμε αποξενωθεί από την πραγματική μας φύση. Πρέπει να επιστρέψουμε σε μια πιο υγιή οπτική της ζωής μας, σ' αυτό που πραγματικά είμαστε. Αντί να νομίζουμε ότι είμαστε ξεχωριστές προσωπικότητες, να αντιληφθούμε ότι είμαστε οργανισμοί που λειτουργούν εντός του περιβάλλοντος, μαζί με το περιβάλλον.

Αυτή η συνειδητοποίηση όμως δεν μπορεί να συμβεί μέσα σε μία νύχτα. Είναι σαν να μας ζητάει κάποιος να αφήσουμε το Εγώ μας. Και αυτό είναι ό,τι πιο δύσκολο μπορούμε να επιχειρήσουμε. Αλλά στην πραγματικότητα δεν είναι δύσκολο, γιατί το Εγώ δεν υπάρχει. Αν βέβαια προσπαθήσει κάποιος να απαλλαγεί από το Εγώ του χρησιμοποιώντας το Εγώ του, τότε δεν πρόκειται να τα καταφέρει ποτέ.
Και αυτή είναι η ουσία. Δεν μπορείς να μεταμορφώσεις τον εαυτό σου. Δεν μπορείς να μάθεις να αγαπάς. Δεν μπορείς να σταματήσεις να είσαι εγωιστής. Κι όμως, είναι απολύτως αναγκαίο να γίνουν αυτές οι αλλαγές. Είναι απολύτως αναγκαίο να ξεχάσουμε τους εαυτούς μας, αλλά κάτι τέτοιο δεν μπορεί να γίνει. Τουλάχιστον δεν μπορεί να γίνει με το να κάνουμε κάτι, ή ενεργώντας με έναν συγκεκριμένο τρόπο, ούτε καν χρησιμοποιώντας τη βούλησή μας. Ο λόγος που δεν μπορούμε να το καταφέρουμε αυτό είναι γιατί ουσιαστικά δεν υπάρχουμε ως ξεχωριστά άτομα, ως προσωπικότητες. Έχουμε μεν αυτή την εντύπωση, αλλά πρόκειται για μια ψευδαίσθηση.

Τι κάνεις λοιπόν όταν συνειδητοποιήσεις ότι δεν μπορείς να κάνεις τίποτα και ότι έχεις φτάσει σε αδιέξοδο; Γιατί, κατά τη γνώμη μου, το ανθρώπινο είδος έχει φτάσει σε αδιέξοδο. Τι μένει να κάνουμε λοιπόν; Να αυτοκτονήσουμε; Όχι. Όταν δεν σου μένει τίποτα άλλο να κάνεις, απλά κάθεσαι και παρατηρείς. Και τι βλέπεις; Βλέπεις αυτά που συμβαίνουν από μόνα τους. Την αναπνοή σου, τον αέρα που φυσάει, τα δέντρα που κουνιούνται, το αίμα που κυκλοφορεί μέσα σου, το νευρικό

σου σύστημα που δουλεύει. Όλα αυτά συμβαίνουν μόνα τους.

Και ξέρεις κάτι; Αυτός είσαι εσύ. Αυτός είναι ο πραγματικός σου εαυτός. Ο εαυτός που λειτουργεί από μόνος του. Δεν είσαι το σύμβολο. Δεν είσαι το άτομο. Όταν αναπνέεις μπορεί να έχεις την εντύπωση ότι εσύ είσαι αυτός που αναπνέει, αλλά αναπνέεις ασταμάτητα, μέρα νύχτα. Και δεν κάνεις τίποτα γι' αυτό, ούτε καν το σκέφτεσαι. Ακόμα και ο εγκέφαλός σου λειτουργεί χωρίς εσύ να τον ελέγχεις.

Όταν σταματάμε λοιπόν, ανακαλύπτουμε έναν κόσμο που λειτουργεί από μόνος του, αντί να βλέπουμε τον κόσμο που διαμορφώνουμε εμείς. Ο θεμελιώδης μας εαυτός είναι αυτό που συμβαίνει και όχι αυτό που κάνουμε. Και αυτός ο εαυτός δεν περιορίζεται στο σώμα μας. Είναι ό,τι αντιλαμβανόμαστε να συμβαίνει παντού γύρω μας. Όταν κοιτάς τη φύση, κοιτάς τον εαυτό σου.

Δεν χρειάζεται να πω τι πρέπει να κάνουμε από εδώ και στο εξής. Και πριν μπούμε στη διαδικασία να σκεφτούμε τι πρέπει να κάνουμε, πρέπει να αντιληφθούμε ότι αυτό που νομίζουμε ότι είμαστε είναι εντελώς απατηλό. Πρέπει να επιστρέψουμε στην πραγματική μας φύση, που συμπεριλαμβάνει τον εξωτερικό κόσμο, ο οποίος δεν είναι και τόσο "εξωτερικός" όσο φαίνεται.

*Απόσπασμα από μαγνητοσκοπημένη ομιλία του Alan Watt

Αναρτήθηκε από ΧΛΕΤΣΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ

 Source:

Δεν είναι να απορεί κανείς γιατί φοβόμαστε τη ζωή και το θάνατο. Έχουμε αποξενωθεί από την πραγματική μας φύση. Πρέπει να επιστρέψουμε σε μια πιο υγιή οπτική της ζωής μας, σ' αυτό που πραγματικά είμαστε. Αντί να νομίζουμε ότι είμαστε ξεχωριστές προσωπικότητες, να αντιληφθούμε ότι είμαστε οργανισμοί που λειτουργούν εντός του περιβάλλοντος, μαζί με το περιβάλλον.

Αυτή η συνειδητοποίηση όμως δεν μπορεί να συμβεί μέσα σε μία νύχτα. Είναι σαν να μας ζητάει κάποιος να αφήσουμε το Εγώ μας. Και αυτό είναι ό,τι πιο δύσκολο μπορούμε να επιχειρήσουμε. Αλλά στην πραγματικότητα δεν είναι δύσκολο, γιατί το Εγώ δεν υπάρχει. Αν βέβαια προσπαθήσει κάποιος να απαλλαγεί από το Εγώ του χρησιμοποιώντας το Εγώ του, τότε δεν πρόκειται να τα καταφέρει ποτέ.
Και αυτή είναι η ουσία. Δεν μπορείς να μεταμορφώσεις τον εαυτό σου. Δεν μπορείς να μάθεις να αγαπάς. Δεν μπορείς να σταματήσεις να είσαι εγωιστής. Κι όμως, είναι απολύτως αναγκαίο να γίνουν αυτές οι αλλαγές. Είναι απολύτως αναγκαίο να ξεχάσουμε τους εαυτούς μας, αλλά κάτι τέτοιο δεν μπορεί να γίνει. Τουλάχιστον δεν μπορεί να γίνει με το να κάνουμε κάτι, ή ενεργώντας με έναν συγκεκριμένο τρόπο, ούτε καν χρησιμοποιώντας τη βούλησή μας. Ο λόγος που δεν μπορούμε να το καταφέρουμε αυτό είναι γιατί ουσιαστικά δεν υπάρχουμε ως ξεχωριστά άτομα, ως προσωπικότητες. Έχουμε μεν αυτή την εντύπωση, αλλά πρόκειται για μια ψευδαίσθηση.

Τι κάνεις λοιπόν όταν συνειδητοποιήσεις ότι δεν μπορείς να κάνεις τίποτα και ότι έχεις φτάσει σε αδιέξοδο; Γιατί, κατά τη γνώμη μου, το ανθρώπινο είδος έχει φτάσει σε αδιέξοδο. Τι μένει να κάνουμε λοιπόν; Να αυτοκτονήσουμε; Όχι. Όταν δεν σου μένει τίποτα άλλο να κάνεις, απλά κάθεσαι και παρατηρείς. Και τι βλέπεις; Βλέπεις αυτά που συμβαίνουν από μόνα τους. Την αναπνοή σου, τον αέρα που φυσάει, τα δέντρα που κουνιούνται, το αίμα που κυκλοφορεί μέσα σου, το νευρικό

σου σύστημα που δουλεύει. Όλα αυτά συμβαίνουν μόνα τους.

Και ξέρεις κάτι; Αυτός είσαι εσύ. Αυτός είναι ο πραγματικός σου εαυτός. Ο εαυτός που λειτουργεί από μόνος του. Δεν είσαι το σύμβολο. Δεν είσαι το άτομο. Όταν αναπνέεις μπορεί να έχεις την εντύπωση ότι εσύ είσαι αυτός που αναπνέει, αλλά αναπνέεις ασταμάτητα, μέρα νύχτα. Και δεν κάνεις τίποτα γι' αυτό, ούτε καν το σκέφτεσαι. Ακόμα και ο εγκέφαλός σου λειτουργεί χωρίς εσύ να τον ελέγχεις.

Όταν σταματάμε λοιπόν, ανακαλύπτουμε έναν κόσμο που λειτουργεί από μόνος του, αντί να βλέπουμε τον κόσμο που διαμορφώνουμε εμείς. Ο θεμελιώδης μας εαυτός είναι αυτό που συμβαίνει και όχι αυτό που κάνουμε. Και αυτός ο εαυτός δεν περιορίζεται στο σώμα μας. Είναι ό,τι αντιλαμβανόμαστε να συμβαίνει παντού γύρω μας. Όταν κοιτάς τη φύση, κοιτάς τον εαυτό σου.

Δεν χρειάζεται να πω τι πρέπει να κάνουμε από εδώ και στο εξής. Και πριν μπούμε στη διαδικασία να σκεφτούμε τι πρέπει να κάνουμε, πρέπει να αντιληφθούμε ότι αυτό που νομίζουμε ότι είμαστε είναι εντελώς απατηλό. Πρέπει να επιστρέψουμε στην πραγματική μας φύση, που συμπεριλαμβάνει τον εξωτερικό κόσμο, ο οποίος δεν είναι και τόσο "εξωτερικός" όσο φαίνεται.

*Απόσπασμα από μαγνητοσκοπημένη ομιλία του Alan Watt

Αναρτήθηκε από ΧΛΕΤΣΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ

Source :http://tektonikadromena.blogspot.gr 

Ο Μπέρτραντ Ράσελ για το Θεό

Ο Μπέρτραντ Άρθουρ Γουίλιαμ Ράσελ (Bertrand Arthur William Russell) (18 Μαΐου 1872 – 2 Φεβρουαρίου 1970) ήταν Βρετανός φιλόσοφος, μαθηματικός και ειρηνιστής. Ο Ράσελ ως συγγραφέας και άνθρωπος συνέχισε την οικογενειακή παράδοση στην πολιτική σκέψη και δράση, με αντιπολεμική δράση. Γεννήθηκε στην ακμή της Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Πέθανε από γρίπη, έναν αιώνα αργότερα, όταν η Βρετανία είχε περάσει δύο παγκόσμιους πολέμους. Έκανε κριτική στα πυρηνικά καθώς και την εισβολή των ΗΠΑ στο Βιετνάμ. Το 1950 κέρδισε το Νόμπελ Λογοτεχνίας.

Στο παρακάτω κείμενο παραθέτει την άποψή του σχετικά με την ύπαρξη του Θεού.

Η ύπαρξη του ΘεούΤο ερώτημα της ύπαρξης του Θεού, είναι ένα μεγάλο και σοβαρό ερώτημα, κι αν δοκιμάσω να το αντιμετωπίσω με κάποιο κατάλληλο τρόπο θα πρέπει να σας κρατήσω εδώ μέχρι την έλευση της βασιλείας (σ.σ.: του Θεού), γι’ αυτό θα πρέπει να με συγχωρέσετε αν το αντιμετωπίσω με έναν μάλλον περιληπτικό τρόπο. Γνωρίζετε, ασφαλώς, ότι η Καθολική Εκκλησία το έθεσε επί τάπητος ως ένα δόγμα όπου η ύπαρξη του Θεού μπορεί να αποδειχθεί από την αναίτια αιτία. Αυτό είναι ένα κάπως σοβαρό δόγμα, αλλά είναι ένα από τα δόγματά τους. Έπρεπε να το εισάγουν, γιατί κάποια στιγμή οι ελευθερόφρονες απέκτησαν τη συνήθεια να λένε ότι υπάρχουν αυτά και εκείνα τα ζητήματα που η κοινή λογική μπορεί να σηκώσει ενάντια στην ύπαρξη του Θεού, αλλά βέβαια γνώριζαν ως ζήτημα της πίστης ότι ο Θεός υπάρχει. Τα επιχειρήματα και οι αιτίες τέθηκαν σε μεγάλη κλίμακα, κι η Καθολική Εκκλησία ένιωσε ότι έπρεπε αυτό να σταματήσει. Εκ τούτου το έθεσαν κάτω, πως η ύπαρξη του Θεού μπορεί να αποδειχθεί από την αναίτια αιτία, και συνέθεσαν ότι θα μπορούσαν να θεωρηθούν επιχειρήματα περί της αποδείξεώς της. Υπάρχουν, φυσικά, μια σειρά από αυτά, αλλά θα λάβω υπ’ όψιν μου λίγα.

Το επιχείρημα της πρώτης αιτίαςΊσως το πιο απλό και πιο εύκολο να εννοηθεί είναι το επιχείρημα της πρώτης αιτίας. Θεωρείται ότι καθετί που βλέπουμε σ’ αυτόν τον κόσμο έχει μιαν αιτία, κι όσο προχωράμε προς τα πίσω στην αλυσίδα των αιτιών όλο και περισσότερο, πρέπει να φτάσουμε σε κάποιο πρώτο αίτιο, και σ’ αυτό το πρώτο αίτιο αποδίδουμε το όνομα του Θεού. Αυτό το επιχείρημα, υποθέτω, δεν έχει πολύ βαρύτητα στις μέρες μας, επειδή, κατ’ αρχάς, δεν είναι ότι ακριβώς ήταν άλλοτε. Οι φιλόσοφοι κι οι άνθρωποι της επιστήμης χρησιμοποιούσαν το αίτιο αλλά δεν έχει σήμερα τίποτα από τη ζωτικότητα που είχε άλλοτε· μα εκτός από αυτό, μπορείς να δεις πως το επιχείρημα ότι πρέπει να υπάρχει κάποιο πρώτο αίτιο είναι ένα επιχείρημα που δεν έχει αξία. Ίσως πρέπει να πω ότι, όταν ήμουν νέος, και σκεφτόμουν αυτές τις ερωτήσεις σοβαρά στο μυαλό μου, εγώ ο ίδιος για πολύ καιρό δεχόμουν αυτό το επιχείρημα της πρώτης αιτίας, μέχρι που μιαν ημέρα, στην ηλικία των δεκαοκτώ, διάβασα την αυτοβιογραφία του Τζον Στιούαρτ Μιλ κι εκεί βρήκα αυτή την πρόταση: «Ο πατέρας μου με έμαθε ότι η ερώτηση, ποιός με έφτιαξε, δεν μπορεί να απαντηθεί, επειδή αμέσως επιφέρει την ακόλουθη ερώτηση: Ποιός έφτιαξε τον Θεό;». Αυτή η απλή πρόταση μου έδειξε, όπως ακόμη σκέφτομαι, το σφάλμα στο επιχείρημα του πρώτου αιτίου. Αν καθετί πρέπει να έχει μιαν αιτία, τότε κι ο Θεός πρέπει να έχει μιαν αιτία. Αν μπορεί να υπάρχει κάτι χωρίς καμιά αιτία, θα μπορούσε κάλλιστα να είναι ο κόσμος-θεός, έτσι δεν μπορεί να υπάρχει καμιά αξία σ’ αυτό το επιχείρημα. Είναι ακριβώς της ίδιας φύσης με την προοπτική των ινδουιστών, ότι ο κόσμος στηρίζονταν πάνω σ’ έναν ελέφαντα, κι ότι ο ελέφαντας στηρίζονταν πάνω σε μια χελώνα· κι όταν ρώτησαν: «Και η χελώνα; (πού στηρίζονταν;)», ο Ινδός απάντησε: «Ας αλλάξουμε θέμα». Πράγματι το επιχείρημα της πρώτης αιτίας δεν είναι καλύτερο από αυτό. Δεν υπάρχει λόγος για τον οποίο θα πρέπει να υποθέσουμε ότι ο κόσμος είχε μιαν απαρχή. Η ιδέα ότι τα πράγματα θα πρέπει να έχουν μιαν απαρχή οφείλεται στην έλλειψη της φαντασίας μας. Εκ τούτου, ίσως, δεν χρειάζεται να χάσω άλλο χρόνο πάνω στο επιχείρημα της πρώτης αιτίας.

Το επιχείρημα του φυσικού νόμουΜετά υπάρχει ένα πολύ κοινό επιχείρημα εκ του φυσικού νόμου. Αυτό ήταν ένα αγαπημένο επιχείρημα κατά τη διάρκεια του δέκατου όγδοου αιώνα, ιδίως κάτω από την επίδραση του σερ Ισαάκ Νιούτον και της κοσμογονίας του. Οι άνθρωποι παρατηρούσαν τους πλανήτες που περιστρέφονταν γύρω από τον ήλιο σύμφωνα με το νόμο της βαρύτητας, και πίστευαν ότι ο Θεός είχε δώσει μια διαταγή σ’ αυτούς τους πλανήτες ώστε να κινούνται σύμφωνα με κάποιον τρόπο. Κι αυτός ήταν ο λόγος που αυτό γίνονταν. Αυτή ήταν, φυσικά, μια συμφέρουσα κι απλή εξήγηση που τους έσωζε από το πρόβλημα της περαιτέρω εξέτασης για την ερμηνεία του νόμου της βαρύτητας. Σήμερα εξηγούμε τον νόμο της βαρύτητας με κάποιο σύνθετο τρόπο που εισήγαγε ο Αϊνστάιν. Δεν διατίθεμαι να σας δώσω διάλεξη για τον νόμο της βαρύτητας, όπως ερμηνεύτηκε από τον Αϊνστάιν, διότι αυτό ξανά θα μας έπαιρνε κάποιο χρόνο· από κάθε άποψη, δεν έχουμε πλέον το είδος του φυσικού νόμου που είχαμε στο Νευτώνειο Σύστημα, όπου, για κάποιο λόγο που κανένας δεν μπορούσε να καταλάβει, η φύση συμπεριφέρονταν κατά κάποιον ομοιόμορφο τρόπο.

Τώρα ανακαλύπτουμε πως πολλά πράγματα που πιστεύαμε ότι ήταν φυσικοί νόμοι είναι στην πραγματικότητα ανθρώπινες συμβάσεις. Γνωρίζετε πως ακόμη και στο πιο απόμακρο βάθος του αστρικού διαστήματος χρειάζονται τρία πόδια για να συμπληρωθεί μια γιάρδα μήκους. Αυτό είναι, χωρίς αμφιβολία, ένα αξιοσημείωτο γεγονός, αλλά πολύ δύσκολα θα το βάπτιζες φυσικό νόμο. Και πολλά πράγματα που θεωρήθηκαν φυσικοί νόμοι είναι στην πραγματικότητα τέτοιου είδους. Από την άλλη μεριά, εκεί που μπορείς να βρεις τη γνώση για το τι κάνουν πραγματικά τα άτομα, θα δεις ότι υπόκεινται λιγότερο στους νόμους, από όσο οι άνθρωποι νόμιζαν, κι ότι οι νόμοι στους οποίους θα φτάσεις είναι στατιστικές πιθανότητες οι οποίες προκύπτουν τυχαία.

Υπάρχει, όπως όλοι γνωρίζουμε, ένας νόμος σύμφωνα με τον οποίο σαν πετάξεις μια ζαριά θα πετύχεις εξάρες μόνο μια φορά στις τριάντα έξι φορές, κι αυτό δεν το εκλαμβάνουμε ως απόδειξη της ρύθμισης της πτώσης του ζαριού από κάποιο σχεδιασμό· αντίθετα, αν κάθε φορά λαμβάναμε εξάρες θα σκεπτόμασταν ότι υπάρχει κάποιο σχέδιο. Οι περισσότεροι νόμοι της φύσης είναι του αυτού ιδίου είδους. Είναι στατιστικές πιθανότητες τέτοιες όπως προκύπτουν από τους νόμους της τύχης· κι αυτό μας λέει πως όλη αυτή η ιστορία του φυσικού νόμου είναι πάρα πολύ λιγότερο εντυπωσιακή από ότι ήταν πριν. Εκτός από αυτό, που αναπαριστά την παρούσα κατάσταση της επιστήμης που μπορεί να αλλάξει αύριο, η όλη ιδέα πως οι φυσικοί νόμοι απαιτούν κάποιον νομοθέτη είναι μια σύγχυση μεταξύ φυσικού κι ανθρώπινου νόμου. Οι ανθρώπινοι νόμοι αποδίδονται για να συμπεριφέρεσαι σύμφωνα με κάποιον τρόπο, στον οποίο τρόπο επιλέγεις να συμμορφωθείς ή δεν επιλέγεις να συμμορφωθείς· αλλά οι φυσικοί νόμοι είναι μια περιγραφή για το πως τα πράγματα συμπεριφέρονται στην πραγματικότητα, και, αφού δεν είναι τίποτα άλλο παρά η περιγραφή του πως πράγματι είναι, δεν μπορείς να επιχειρηματολογείς ότι κάποιος τους είπε να είναι έτσι, διότι ακόμη κι αν υποθέσουμε ότι τους είπε, τότε είσαι αντιμέτωπος με την ερώτηση: Γιατί ο Θεός διέταξε μόνο αυτούς τους φυσικούς νόμους και όχι άλλους;

Αν υποστηρίξεις πως το έκανε απλά από την καλή του συμπεριφορά, και χωρίς κανέναν λόγο, τότε θα ανακαλύψεις ότι υπάρχει κάτι που δεν υπόκεινται στο νόμο και έτσι το τρένο του φυσικού νόμου διακόπτεται. Αν πεις, όπως λένε οι περισσότεροι θεολόγοι, ότι ο Θεός είχε κάποιο λόγο για τον οποίο διέταξε τους νόμους να είναι έτσι κι όχι αλλιώς -ο λόγος, φυσικά, είναι η κατασκευή του καλύτερου σύμπαντος, αν και δεν θα σκεφτόσουν ποτέ να το κοιτάξεις, αν υπήρχε κάποιος λόγος για τους νόμους που ο Θεός έδωσε, τότε ο Θεός ο ίδιος υπόκεινται στον νόμο, και συνεπώς δεν κερδίζεις τίποτα εισάγοντας τον Θεό ως διαμεσολαβητή. Έχεις πράγματι έναν νόμο εκτός και προηγούμενο των θεϊκών εντολών, κι ο Θεός δεν εξυπηρετεί τους σκοπούς σου, αφού δεν είναι ο απώτατος νομοθέτης.

Εν συντομία, όλο αυτό το επιχείρημα του φυσικού νόμου δεν έχει καμιά δύναμη από όση είχε παλαιότερα. Ταξιδεύω στον χρόνο κατά την εξέταση αυτών των επιχειρημάτων. Τα επιχειρήματα που χρησιμοποιούνται για την ύπαρξη του Θεού αλλάζουν το χαρακτήρα τους καθώς περνά ο χρόνος. Ήταν στην αρχή διαλεκτικά επιχειρήματα που ενσωμάτωναν ορισμένες καθοριστικές σοφιστείες. Καθώς ερχόμαστε στην εποχή μας γίνονται λιγότερο σεβαστά κι όλο και περισσότερο επηρεάζονται από μια ηθική ασάφεια.

Το επιχείρημα του σχεδίουΤο επόμενο βήμα μας φέρνει στο επιχείρημα του σχεδίου. Όλοι σας γνωρίζετε το επιχείρημα του σχεδίου: Καθετί στον κόσμο κατασκευάστηκε έτσι ώστε να μπορούμε να ζούμε στον κόσμο, κι αν ο κόσμος ήταν ελάχιστα διαφορετικός δεν θα μπορούσαμε να ζήσουμε σ’ αυτόν. Αυτό είναι το επιχείρημα του σχεδίου. Μερικές φορές λαμβάνει μια παράξενη μορφή· για παράδειγμα, λέγεται πως οι λαγοί έχουν άσπρες ουρές, ώστε να είναι εύκολο να τους πυροβολήσεις. Δεν γνωρίζω πως θα αντιλαμβάνονταν αυτή την εφαρμογή οι λαγοί. Είναι ένα επιχείρημα το οποίο εύκολα γίνεται παρωδία. Όλοι σας γνωρίζεται τη σημείωση του Βολταίρου, ότι η μύτη σχεδιάστηκε έτσι ώστε να ταιριάζει στα θεάματα. Αυτή η μορφή της παρωδίας δεν είναι τόσο επιτυχημένη όπως ήταν το δέκατο όγδοο αιώνα, εξαιτίας τού ότι από την εποχή του Δαρβίνου καταλαβαίνουμε πολύ καλύτερα γιατί τα ζωντανά πλάσματα προσαρμόστηκαν στο περιβάλλον τους. Δεν είναι το ότι το περιβάλλον κατασκευάστηκε ώστε να είναι κατάλληλο γι’ αυτά, κι αυτή είναι η βάση της προσαρμογής. Δεν υπάρχει απόδειξη του σχεδιασμού.

Όταν εξετάζεις αυτό το επιχείρημα του σχεδίου, είναι πολύ εκπληκτικό το ότι οι άνθρωποι μπορούν να πιστεύουν πως αυτός ο κόσμος, με όλα τα πράγματα μέσα του, με όλα τα ελαττώματά του, πρέπει να είναι το καλύτερο που ο παντοδύναμος κι ο παντογνώστης ήταν ικανός να κατασκευάσει σε εκατομμύρια χρόνια. Πραγματικά δεν μπορώ να το πιστέψω. Πιστεύεις ότι, αν σου δίνονταν παντοδυναμία και παντογνωσία κι εκατομμύρια έτη στα οποία θα τελειοποιούσες τον κόσμο, εσύ δεν θα κατασκεύαζες τίποτα περισσότερο από Κου Κλουξ Κλαν, τους φασίστες και τον κ. Ουίνστον Τσόρτσιλ; Πραγματικά δεν είμαι τόσο εντυπωσιασμένος με τους ανθρώπους που λένε: «Κοίταξέ με· είμαι ένα τόσο τέλειο προϊόν που πρέπει να υπάρχει κάποιο σχέδιο στο σύμπαν.» Δεν είμαι τόσο πολύ εντυπωσιασμένος από την λάμψη αυτών των ανθρώπων. Επιπλέον, αν δεχθείς τους νόμους της επιστήμης, θα πρέπει να υποθέσεις ότι η ανθρώπινη ζωή κι η ζωή γενικά σ’ αυτόν τον πλανήτη θα τερματίσει κάποτε· είναι σαν μια σαπουνόφουσκα· είναι ένα στάδιο στην παρακμή του ηλιακού συστήματος· σε ένα στάδιο της παρακμής θα υπάρχει εκείνη η κατάσταση συνθηκών και θερμοκρασίας κ.ο.κ. που είναι ιδανικές για το πρωτόπλασμα και που υπάρχει ζωή για ένα μικρό διάστημα στην ζωή ολάκερου του ηλιακού συστήματος. Βλέπεις στο φεγγάρι το είδος των πραγμάτων στα οποία η γη τείνει -κάτι νεκρό, κρύο αι άνευ ζωής.

Μου λένε ότι αυτή η άποψη των πραγμάτων είναι μελαγχολική κι οι άνθρωποι μερικές φορές λένε πως αν πίστευαν σε κάτι τέτοιο δεν θα μπορούσαν να συνεχίζουν να ζουν. Μην το πιστεύετε· είναι όλα ανοησίες. Κανένας στην πραγματικότητα δεν ανησυχεί πολύ για το τι πρόκειται να γίνει εκατομμύρια χρόνια μετά από τώρα. Ακόμη κι όταν νομίζουν ότι ανησυχούν πολύ γι’ αυτό, στην πραγματικότητα εξαπατούν τους εαυτούς τους. Ανησυχούν για κάτι πολύ περισσότερο εγκόσμιο όπως για μια δυσπεψία· αλλά στην πραγματικότητα κανείς δεν γίνεται δυστυχής από τη σκέψη ότι κάτι πρόκειται να γίνει σ’ αυτόν τον κόσμο, εκατομμύρια χρόνια μετά. Γι’ αυτό, αν κι είναι μια διαδικασία σκοτεινής οπτικής να υποθέσει κανείς ότι η ζωή θα εκλείψει -τουλάχιστον υποθέτω ότι μπορούμε να το πούμε, αν και μερικές φορές όταν ατενίζω τα πράγματα που κάνουν οι άνθρωποι κατά τη διάρκεια της ζωή τους, το θεωρώ ως παρηγοριά- δεν είναι τόσο ώστε να καταστεί η ζωή ελεεινή. Απλά και μόνο σε κάνεις να στρέφεις την προσοχή σου σε άλλα πράγματα.

Τα ηθικά επιχειρήματα για την θεότηταΤώρα πάμε ένα στάδιο μακρύτερα· σε εκείνο που θα αποκαλούσα διανοητικό κατήφορο που οι θεϊστές έκαναν στα επιχειρήματά τους και φτάνουμε σε αυτά που ονομάζονται ηθικά επιχειρήματα για την ύπαρξη του Θεού. Όλοι σας γνωρίζετε, φυσικά, ότι υπήρχαν στις παλαιές ημέρες τρία επιχειρήματα για την ύπαρξη του Θεού, τα οποία όλα αναφέρθηκαν από τον Εμμανουήλ Καντ στην «Κριτική της αγνής λογικής»· και μόλις εξέθεσε αυτά τα επιχειρήματα ανακάλυψε ακόμη ένα· ένα ηθικό επιχείρημα κι αυτό σχεδόν τον έπεισε. Ήταν σαν πολλούς ανθρώπους· στα ζητήματα λογικής ήταν σκεπτικιστής, αλλά στα ζητήματα της ηθικής πίστευε απεριόριστα στα γνωμικά που εμποτίστηκε στα γόνατα της μητέρας του. Αυτό δείχνει αυτό που οι ψυχαναλυτές τόσο πολύ επισημαίνουν -στα απεριόριστα προπύργια που οι αρχικές μας σχέσεις έχουν σε εκείνες τις επόμενες.

Ο Καντ, όπως είπα, ανακάλυψε ένα καινούργιο ηθικό επιχείρημα για την ύπαρξη του Θεού και στις διάφορες μορφές ήταν εξαιρετικά δημοφιλές κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα. Μια μορφή λέει πως δεν θα υπήρχε λάθος ή σωστό αν ο Θεός δεν υπήρχε. Προς στιγμή δεν ενδιαφέρομαι για το αν υπάρχει μια διαφορά μεταξύ σωστού και λάθους, ή αν δεν υπάρχει καν· αυτή είναι ακόμη μια ερώτηση. Το σημείο που με ενδιαφέρει είναι, αν είσαι αρκετά σίγουρος ότι υπάρχει μια διαφορά μεταξύ σωστού και λάθους, γιατί τότε βρίσκεσαι σ’ αυτή την κατάσταση: Εξαρτάται αυτό από τα διατάγματα του Θεού ή όχι; Αν εξαρτάται από τις διατάξεις του Θεού, τότε για τον Θεό τον ίδιο δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ σωστού και λάθους και δεν είναι λοιπόν μια σημαντική αναφορά να λέγεται πως ο Θεός είναι καλός. Αν πρόκειται να πεις, όπως κάνουν οι θεολόγοι, ότι ο Θεός είναι καλός, θα πρέπει μετά να πεις ότι το ορθό και το λάθος έχουν κάποιο νόημα που είναι ανεξάρτητο από τα διατάγματα του Θεού, επειδή τα διατάγματα του Θεού είναι καλά κι όχι κακά, ανεξάρτητα από το απλό γεγονός ότι αυτός τα έφτιαξε. Αν πρόκειται να παραδεχθείς αυτό, τότε πρέπει να πεις ότι όχι μόνο δια μέσω του Θεού το σωστό και το λάθος υπάρχουν, αλλά το ότι είναι στην ύπαρξή τους λογικά πριν του Θεού. Θα μπορούσες, φυσικά, αν σου αρέσει, να πεις ότι υπήρχε μια ανώτερη θεότητα που έδινε οδηγίες στο Θεό που κατασκεύασε αυτό τον κόσμο ή θα μπορούσες να ακολουθήσεις τη γραμμή που μερικοί αγνωστικιστές ακολούθησαν -μια γραμμή την οποία συχνά θεωρούσα εύλογη- ότι στην πραγματικότητα αυτός ο κόσμος που γνωρίζουμε κατασκευάστηκε από τον Διάβολο κάποια στιγμή που ο Θεός δεν κοιτούσε. Υπάρχουν πολλά καλά να λεχθούν γι’ αυτή και δεν με ενδιαφέρει να την απορρίψω.

Η αποκατάσταση της δικαιοσύνηςΥπάρχει ακόμη μια πολύ παράξενη μορφή ηθικού επιχειρήματος, που είναι η εξής: Λένε πως, η ύπαρξη του Θεού χρειάζεται για να έρθει η δικαιοσύνη στον κόσμο. Στην μεριά του σύμπαντος που γνωρίζουμε υπάρχει μεγάλη αδικία, και συχνά ο καλός υποφέρει, και συχνά ο κακός προοδεύει, και κανείς δύσκολα γνωρίζει ποιο από τα δύο είναι το πιο ενοχλητικό· αλλά αν πρόκειται να έχεις δικαιοσύνη στον κόσμο στο σύνολο θα πρέπει να υποθέσεις ότι μια μελλοντική ζωή θα αποκαταστήσει την ισορροπία της ζωής εδώ στη γη κι έτσι όλοι λένε πως πρέπει να υπάρχει ένας Θεός, κι ότι πρέπει να υπάρχει Παράδεισος και Κόλαση ώστε στο τέλος να υπάρξει δικαιοσύνη.

Αυτό είναι ένα πολύ παράξενο επιχείρημα. Αν κοίταζες το ζήτημα από μια επιστημονική άποψη, θα έλεγες: «Ούτως ή άλλως, γνωρίζω μόνο αυτόν τον κόσμο. Δεν ξέρω για το υπόλοιπο σύμπαν, αλλά μέχρι τώρα, όσο μπορεί κανείς να υποστηρίζει όλες τις πιθανότητες, ένας θα μπορούσε να πει ότι πιθανώς αυτός ο κόσμος είναι ένα καλό παράδειγμα· κι αν υπάρχει αδικία εδώ τότε υπάρχουν οιωνοί πως θα υπάρχει κι αδικία κι αλλού επίσης». Ας υποθέσουμε ότι έχεις ένα καφάσι με πορτοκάλια που είναι ανοικτό κι ανακαλύπτεις όλα τα πορτοκάλια της πάνω σειράς σάπια, δεν θα επιχειρηματολογούσες: «Η κάτω σειρά πρέπει να είναι γερή, για να αποκατασταθεί η ισορροπία». Θα έλεγες: «Πιθανώς όλα τα πορτοκάλια είναι σάπια»· κι αυτό είναι πράγματι ότι ένας επιστήμονας θα επιχειρηματολογούσε γύρω από το σύμπαν. Θα έλεγε: «Εδώ σ’ αυτό τον κόσμο βρίσκουμε μια μεγάλη αδικία κι άρα υπάρχει ένας λόγος να υποθέσουμε ότι το δίκαιο δεν κυβερνά τον κόσμο· επομένως αυτό συνιστά ένα ηθικό επιχείρημα ενάντια στον Θεό κι όχι υπέρ του».

Φυσικά, γνωρίζω πως τα είδη των πνευματικών επιχειρημάτων για τα οποία σας συζητώ δεν είναι πράγματι ότι πείθει τον κόσμο. Αυτό που πείθει τον κόσμο να πιστεύει στον Θεό, δεν είναι κάποιο πνευματικό επιχείρημα εξ άλλου. Οι περισσότεροι άνθρωποι πιστεύουν στον Θεό εξαιτίας του ότι το διδάχτηκαν από την παιδική ηλικία, κι αυτός είναι ο κύριος λόγος. Μετά σκέφτομαι ότι ο επόμενος πιο δυνατός λόγος είναι η επιθυμία για ασφάλεια, ένα είδος συναισθήματος όπου ένας μεγάλος αδελφός υπάρχει για να σε φροντίζει. Αυτό παίζει ένα βαθύ μέρος επηρεάζοντας τους ανθρώπους να πιστέψουν στον Θεό.

Ο συναισθηματικός παράγονταςΌπως είπα προηγουμένως, δεν νομίζω ότι ο πραγματικός λόγος που ο κόσμος δέχεται τη θρησκεία δεν έχει να κάνει με την επιχειρηματολογία. Αποδέχεται τη θρησκεία συναισθηματικά. Συχνά λέγεται πως είναι ένα πολύ κακό πράγμα η επίθεση κατά της θρησκείας, επειδή η θρησκεία κάνει τους ανθρώπους ενάρετους. Έτσι μου λένε· δεν το παρατήρησα. Γνωρίζετε, φυσικά, την παρωδία αυτού του επιχειρήματος στο βιβλίο του Σαμουήλ Μπάτλερ, «Erewhom Revisited». Θα θυμάστε ότι στο «Erewhom» υπάρχει κάποιος Χιγκς που φτάνει σε μια απόμακρη χώρα, και μετά από κάποιο διάστημα παραμονής του εκεί το σκάει μ’ ένα αερόστατο. Μετά από 20 χρόνια επιστρέφει σ’ εκείνη τη χώρα και βρίσκει μια νέα θρησκεία, όπου αυτός λατρεύεται υπό το όνομα του «Υιού του Ηλίου»· κι όπου λέγονταν ότι αναλήφθηκε στους ουρανούς. Μαθαίνει ότι η εορτή της Ανάληψης είναι προ των θυρών κι ακούει τους καθηγητές Χάνκι και Πάνκι να λένε πως δεν είδαν ποτέ τον Χίγκς κι ελπίζουν αυτό να μη συμβεί ποτέ· αλλά αυτοί είναι οι ανώτατοι ιερείς της θρησκεία του Υιού του Ηλίου. Είναι πολύ αγανακτισμένος, κατευθύνεται προς αυτούς και λέει: «Θα εκθέσω όλη αυτή την απάτη και θα πω στους ανθρώπους του “Erewhom” ότι εγώ είμαι μόνο, ο άνθρωπος Χιγκς, που πήγα ψηλά με αερόστατο». Του απάντησαν: «Πρέπει να μην το κάνεις γιατί όλη η ηθική αυτής της χώρας είναι συνδεδεμένη με αυτό τον μύθο κι αν μάθουν ότι δεν αναλήφθηκες στους ουρανούς θα γίνουν όλοι τους μοχθηροί»· έτσι πείσθηκε με αυτό κι έφυγε ήσυχα.

Αυτή είναι η ιδέα -ότι όλοι μας θα γίνουμε μοχθηροί αν δεν κρατηθούμε εις τη χριστιανική θρησκεία. Εμένα μου φαίνεται πως οι άνθρωποι που έμειναν σ’ αυτή ήταν κατά την πλειοψηφία τους εξαιρετικά μοχθηροί. Βλέπετε, αυτό το παράξενο γεγονός, του όσο περισσότερο έντονη ήταν η θρησκεία σε μια περίοδο κι όσο βαθύτερο το δογματικό πιστεύω, τόσο περισσότερη ήταν η απανθρωπιά και τόσο χειρότερη η κατάσταση των πραγμάτων. Στην λεγόμενη εποχή της πίστης, όταν οι άνθρωποι πραγματικά πίστευαν τη χριστιανική θρησκεία σε όλα της την πληρότητα, εκεί ήταν η Ιερά Εξέταση με όλα της τα βασανιστήρια· εκεί ήταν εκατομμύρια άτυχες γυναίκες που κάηκαν ως μάγισσες· κι εκεί βρίσκονταν κάθε είδος απανθρωπιάς που εφαρμόσθηκε σε κάθε είδος ανθρώπου στο όνομα της θρησκείας.

Βρίσκεις καθώς κοιτάς τον κόσμο τριγύρω, ότι κάθε μικρή πρόοδο στα ανθρώπινα συναισθήματα, κάθε πρόοδος στην εγκληματική νομοθεσία, κάθε βήμα προς την μείωση του πολέμου, κάθε βήμα προς την καλύτερη συμπεριφορά προς τους έγχρωμους ή κάθε μετριασμός της δουλείας, κάθε ηθική πρόοδος που πραγματοποιήθηκε στον κόσμο, εναντιώθηκε από τις οργανωμένες εκκλησίες του κόσμου. Το λέγω αρκετά σκόπιμα ότι η χριστιανική θρησκεία, όπως είναι οργανωμένη στις εκκλησίες της, υπήρξε κι ακόμη είναι ο κύριος εχθρός στην ηθική πρόοδο του κόσμου.

Source : http://tektonikadromena.blogspot.gr

Λαϊκή κυριαρχία στην αρχαία Αθήνα

Η Δημοκρατία και η κορυφαία έκφρασή της, οι εκλογές, αποτελούν ελληνική έμπνευση. Καθιερώθηκαν το 508 π.Χ. με εισήγηση του Κλεισθένη, όμως, η ζύμωση είχε ξεκινήσει πολύ νωρίτερα
Ο σοφός Σόλων, από το 594 π.Χ., είχε ήδη επιβάλει την αρχή της λαϊκής κυριαρχίας και μάλιστα σε μια εποχή κατά την οποία σεΑσία και Αφρική οι απόλυτοι μονάρχες ούτε καν διανοούνταν να ρωτήσουν κάποιον, πέρα από τους επαγγελματίες συμβούλους τους.
Ανάμεσα στα άλλα, ο Σόλων επέβαλε και την Εκκλησία του Δήμου, μια αναβίωση των συνελεύσεων τηςομηρικής εποχής αλλά με καθορισμένα και καταλυτικά καθήκοντα. Τους νόμους πια τους ψήφιζε η Βουλή των 400 (εκατό από κάθε φυλή) αλλά κι αυτής οι αποφάσεις υπόκειντο στην έγκριση της Εκκλησίας του Δήμου,όπου δικαίωμα συμμετοχής είχαν όλοι οι ελεύθεροι πολίτες, ανεξάρτητα από το μέγεθος της περιουσίας τους.
Μεσολάβησε, βέβαια, η «τυραννίδα» του Πεισίστρατου, αλλά αφότου το 514 π.Χ. οι τυραννοκτόνοι Αρμόδιοςκαι Αριστογείτων κατάφεραν να σκοτώσουν τον αδερφό του Ιππαρχο, ο Ιππίας, γιος και διάδοχος του τυράννου έγινε ακόμα πιο καταπιεστικός.
Ξεγελώντας τους Θεούς

Αντιμέτωπος με τα δεινά της τυραννίας ο Αλκμεωνίδης Κλεισθένης κατέφυγε στην παλιά τέχνη των Αθηναίων: τηδωροδοκία. Είχε αναλάβει να κατασκευάσει καινούριο ναό του θεού Απόλλωνα στουςΔελφούς. Το συμβόλαιο προέβλεπε να χτιστεί ο ναός με πωρόλιθο. Ο Κλεισθένης, όμως, ναύλωσε πλοία και τα έστειλε στην Πάρο να φορτώσουν από το φημισμένο της μάρμαρο. Οταν τα πλοία έφτασαν στο λιμάνι κι άρχισαν να ξεφορτώνουν το πολύτιμο φορτίο, οι προϊστάμενοι της Πυθίας τον ρώτησαν για πού προορίζεται.
Ο Κλεισθένης απάντησε: «Σκέφτηκα πως η κατοικία του θεού Απόλλωνα δεν μπορεί να είναι φτιαγμένη από ασήμαντο πωρόλιθο. Του πρέπει μαρμάρινη και μάλιστα από το πιο φημισμένο υλικό. Δεν θα σας κοστίσει ούτε μια μνα παραπάνω. Ομως, όποτε έρχονται εδώ Σπαρτιάτες για να ζητήσουν χρησμό, κάποιος να προσθέτει στα λόγια της Πυθίας μια φρασούλα: Η Σπάρτη να βοηθήσει τους Αθηναίους να διώξουν τον Ιππία».Συμφώνησαν.

Ο Κλεισθένης μπορούσε να υπερηφανεύεται ότι ήταν ο πρώτος Αθηναίος που κατάφερε να δωροδοκήσει ένανθεό. Τον Απόλλωνα! Με το «πες, πες», λοιπόν, στη Λακωνία άρχισε να δημιουργείται ρεύμα κατά του Ιππία,παρ' όλο που ο ίδιος ήταν «κολλητός» με τους εκεί βασιλιάδες. Οργανώθηκε ένα εκστρατευτικό σώμα με αρχηγό τον Αγχίμολο, επιβιβάστηκε στα πλοία και κατευθύνθηκε στο Φάληρο.
Λαϊκή κυριαρχία στην αρχαία Αθήνα

Την ίδια στιγμή, ο Ιππίας ειδοποίησε τους φίλους στηΘεσσαλία με πρώτο να καταφτάνει τον ταγό Κινέα με χίλιους καβαλάρηδες. Οταν οιΣπαρτιάτες αποβιβάστηκαν, το θεσσαλικό ιππικό έπεσε πάνω τους και τους τσάκισε. ΟΑγχίμολος σκοτώθηκε στη μάχη και όσοι σώθηκαν, γύρισαν με τα πλοία στη Σπάρτη. Εκεί, ο λαός ζητούσε εκδίκηση.
Ο βασιλιάς Κλεομένης μπήκε επικεφαλής του στρατού και στη μάχη που έγινε στην Αττική οι Θεσσαλοί κατατροπώθηκαν. Ο Κινέας το έσκασε στην πατρίδα του και ο Ιππίας με τους μισθοφόρους του οχυρώθηκαν στην ακρόπολη όπου Σπαρτιάτες κι αθηναϊκός λαός τους πολιόρκησαν. Ο Ιππίας θέλησε να φυγαδεύσει την οικογένειά του αλλά τελικά τον συνέλαβαν και τον υποχρέωσαν να δεχτεί συμφωνία.
Αφού ο τύραννος έφυγε, οι φυγάδες και οι εξόριστοι ξαναγύρισαν στην Αθήνα. Μαζί τους και οι Αλκμεωνίδες με αρχηγό τον Κλεισθένη. Τρεις νόμοι πέρασαν με συνοπτικές διαδικασίες: Διαγραφή από τους καταλόγους πολιτών όλων εκείνων που είχαν γίνει Αθηναίοι παράνομα, στέρηση των πολιτικών δικαιωμάτων όλων εκείνων που είχαν στηρίξει τη δικτατορία και απαγόρευση των βασανιστηρίων. Ομως, στις εκλογές για την ανάδειξη νέου επώνυμου άρχοντα, ο Κλεισθένης έχασε. Τις κέρδισε ο επικεφαλής των αριστοκρατών Ισαγόρας.

Ο Κλεισθένης δεν πτοήθηκε. Ως απλός πολίτης, εισηγήθηκε στηνΕκκλησία του Δήμου σειρά μέτρων που καταργούσαν την οργάνωση του κράτους με βάση τις φατρίες κι αναδείκνυαν τον πολίτη ενεργό κύτταρο της πόλης, ενώ παράλληλα πρότεινε τη δημιουργία της Βουλής των 500,που θα εκλέγονταν και ουσιαστικά θα κυβερνούσαν. Οι προτάσεις του εγκρίθηκαν κι έγιναν νόμοι του κράτους. Ηταν το 508 π.Χ. κι έτσι γεννήθηκε στην Αθήνα ηΔημοκρατία πριν από 2.515 χρόνια.
Το καλό το παλικάρι...
Ο Ισαγόρας γρήγορα κατάλαβε ότι βρέθηκε με έναν τίτλο χωρίς αντίκρισμα αφού η εξουσία είχε περάσει στηΒουλή και στην Εκκλησία του Δήμου, έτσι, κατέφυγε κι αυτός στη δωροδοκία. Η σύζυγος του βασιλιά της Σπάρτης, Κλεομένη, ανήκε στην κατηγορία των γυναικών που δύσκολα θα μπορούσε κάποιος να τις πει όμορφες. Αντίθετα, η σύζυγος του Ισαγόρα ήταν ονομαστή για τα κάλλη της. Ο Κλεομένης εντυπωσιάστηκε όταν την είδε και ο Ισαγόρας δεν είχε κανένα ενδοιασμό. Σ ελάχιστο χρονικό διάστημα, το «παράνομο ζευγάρι» ήταν γεγονός και ο Ισαγόρας πήρε την εξουσία της Αθήνας με τα όπλα του Σπαρτιάτη βασιλιά.
Αρχικά, εξόρισε την οικογένεια των Αλκμεωνίδων και τον αρχηγό της, μαζί με ακόμη 700 οικογένειες αντιπάλων του. Μετά, θέλησε να καταργήσει την εκλεγμένη Βουλή και να διορίσει τριακόσιους δικούς του. Ομως, η νεαρή Δημοκρατία δεν κατέθεσε τα όπλα. Βουλευτές και λαός ξεσηκώθηκαν και πολιόρκησαν τους δύο βασιλείς και τους δικούς τους που οχυρώθηκαν στην ακρόπολη.

Ο Κλεομένης σκέφτηκε το ζήτημα. Καλή η κυρία τουΙσαγόρα αλλά αυτός είχε μπλέξει άσχημα και καμία όρεξη δεν είχε να βλέπει τους άνδρες του να σκοτώνονται για το ποιος θα έχει το πάνω χέρι στην εξουσία τηςΑθήνας. Δυο μέρες μετά το κλείσιμό του στον ιερό βράχο,ήρθε σε επαφή με τουςπολιορκητές οι οποίοι δέχτηκαν να τον αφήσουν να επιστρέψει με τον στρατό του στη Σπάρτη. Μέσα στη σύγχυση, ο Ισαγόρας βρήκε ευκαιρία να το σκάσει αλλά οι οπαδοί του πέρασαν από δίκη και καταδικάστηκαν σε θάνατο. Ο Κλεισθένης ξαναγύρισε θριαμβευτής. Με τις εισηγήσεις του που ψηφίστηκαν χωρίς τροπολογίες, το νέο πολίτευμα, η Δημοκρατία, ολοκληρώθηκε και παγιώθηκε, δίχως όμως αυτό να σημαίνει ότι ξεπέρασε και τους κινδύνους.
Στη Σπάρτη, ο Κλεομένης δεν μπορούσε να χωνέψει ότι ουσιαστικά έγινε υποχείριο των Αθηναίων που τον χρησιμοποίησαν για να απαλλαγούν από τον φίλο του, Ιππία. Συνεννοήθηκε με τους Βοιωτούς και τουςΧαλκιδείς να χτυπήσουν από τα βόρεια, ενώ ο ίδιος με τους Πελοποννήσιους πέρασε τον Ισθμό. Η αθηναϊκή Δημοκρατία για ακόμη μια φορά αποδείχτηκε ατσάλινη. Ο Κλεομένης γύρισε στη Σπάρτη και ξεκάθαρα, ανακοίνωσε την πρόθεσή του να παλινορθώσει τον Ιππία.
Ο εκπρόσωπος των Κορινθίων, Σωσικλής, έβαλε τα πράγματα στη θέση τους λέγοντας: «Αν σας αρέσει τόσο πολύ η τυραννίδα, εφαρμόστε την πρώτα στη Σπάρτη και μετά προσπαθήστε να την επιβάλετε και αλλού». Το συνέδριο διαλύθηκε. Ηταν το 506 π.Χ. Ο Κλεισθένης έζησε τιμημένος την υπόλοιπη ζωή του. Η εγγονή του,Αγαρίστη, παντρεύτηκε τον Ξάνθιππο. Στα 490 π.Χ. το ζευγάρι ευτύχησε να αποκτήσει ένα γιο. Ηταν οΠερικλής, ο άνθρωπος που οδήγησε την Αθηναϊκή Δημοκρατία στον χρυσό της αιώνα.

Ομως, στη δεύτερη δεκαετία του5ου αιώνα, πριν ακόμα να γίνει χρυσός, δυο κόμματα ανταγωνίζονταν για την εξουσίαστην εκκλησία του δήμου. Τοδημοκρατικό με αρχηγό τον Θεμιστοκλή και το αριστοκρατικόμε τον Αριστείδη. Οι καβγάδες τους θυμίζουν σύγχρονη ελληνική Βουλή σε συζήτηση σε επίπεδο αρχηγών πριν από την ημερήσια διάταξη. Κι όταν ο Θεμιστοκλήςέλεγχε την εξουσία, το ρουσφέτι πήγαινε σύννεφο. Σε μια συνέλευση της εκκλησίας του δήμου, ο Αριστείδης τον κατηγόρησε ανοιχτά ότι χαρίζεται στους δικούς του. «Μα, αν δεν βολέψω τους φίλους μου τώρα που είμαι στα πράγματα, πότε θα τους βολέψω;», απάντησε αφοπλιστικά εκείνος.
Σε άλλη περίπτωση, ο Θεμιστοκλής εισηγήθηκε έναν νόμο. Ο Αριστείδης θύμωσε, επειδή δεν το είχε σκεφτεί εκείνος. Σηκώθηκε κι άρχισε να ρητορεύει εναντίον της εισήγησης του Θεμιστοκλή. Η εκκλησία πείστηκε και τον απέρριψε. Μετά τη συνεδρίαση, ο Αριστείδης είχε τύψεις. Το απόγευμα, τον άκουσαν να φωνάζει: «Αθηναίοι,ένας μόνον τρόπος υπάρχει να γλιτώσετε. Να πάρετε και τον Θεμιστοκλή κι εμένα και να μας φουντάρετε στη θάλασσα».
Οι αρχαίοι ημών πρόγονοι εφηύραν το λάδωμα, εφηύραν τα κόμματα και το ρουσφέτι αλλά εφηύραν και τηνειλικρίνεια.

ethnos

Η Αρχαία Σοφία και η Μετενσάρκωση

Zadok the priestess
*********

---

Στον κόσμο τούτον" συλλογίζουνταν, θα 'σαι αρνί ή λύκος - αν είσαι αρνί σε τρων - αν είσαι λύκος τρως. Θεέ μου, δεν υπάρχει ένα τρίτο ζώο, καλύτερο, δυνατότερο; "Και μια φωνή μέσα του του αποκρίνουνταν: "Υπάρχει, υπάρχει, παπα-Γιάνναρε, κάνε υπομονή. Τώρα και χιλιάδες χρόνια ξεκίνησε να φτάσει, να γίνει άνθρωπος - δεν έφτασε ακόμα. Βιάζεσαι; Ο Θεός δε βιάζεται παπα-Γιάνναρε".
Νίκος Καζαντζάκης, «Οι Αδερφοφάδες».

---

Είναι κάπως θλιβερός ο συλλογισμός ότι παρά τα εκατομμύρια ετών κατά τα οποία υπολογίζεται πως υπάρχει ανθρώπινη ζωή πάνω σ’ αυτόν τον πλανήτη, δεν υπάρχει καμμία καθολική πίστη σχετικά με το από πού ερχόμαστε και προς τα πού πάμε, ή κι αν όντως ερχόμαστε από κάπου και πάμε κάπου. Το νόημα και ο σκοπός της ζωής απέχουν ακόμα αρκετά από την ακτίνα δράσης της φυσικής επιστήμης˙ έτσι, παραμένουν ζητήματα πίστης στην καλύτερη περίπτωση και όχι σπάνια απόγνωσης. Ο πόνος του κόσμου, η ολοφάνερη αναλγησία της Φύσης, οι αξιοθαύμαστες ανισότητες της ανθρώπινης ύπαρξης, οι φαινομενικά σοβαρές αδικίες στις ζωές της πλειονότητας των ανθρώπων, είναι, όσο μας επιτρέπει η λογική μας, τόσο τεράστια αινίγματα ακόμα και σήμερα, στις αρχές του εικοστού πρώτου αιώνα, όσο ήταν πάντοτε από τότε που εντοπίζουμε τα πρώτα ίχνη της ανθρώπινης ιστορίας. Υπό την παρούσα κατάσταση, λοιπόν, δεν έχουμε την πολυτέλεια να μπορούμε να αγνοήσουμε χωρίς δεύτερη σκέψη όποια θεωρία αποπειράται σοβαρά να ρίξει φως στο σκοτάδι.

Η γενική υπόθεση της προϋπάρξεως (στην οποία εμπίπτει το ειδικό δόγμα της μετενσάρκωσης) είναι αλήθεια ότι δεν επιλύει θεμελιώδη ζητήματα, αλλά πιέζει πιο πίσω κάποιες αρχικές δυσκολίες. Προσφέρει ένα αρκετά ευρύ πεδίο για την ανάπτυξη του ατόμου σε σύγκριση με το περιορισμένο, κλειστό και στενό χώρο μίας σύντομης ζωής στη γη και προβλέπει ένα σκηνικό ή σειρά σκηνικών για τις πράξεις και τις σκηνές του δράματος μίας ολόκληρης ζωής της ανθρώπινης ψυχής πριν την παρούσα ύπαρξη. Επίσης, μας επιτρέπει να ερευνήσουμε τη γενική ιδέα ενός νόμου ηθικής αιτιότητας καθορίζοντας την παρούσα σχέση μας με τις συγκυρίες με τέτοιο τρόπο, ώστε να μην συγκρούεται με το εγγενές αίσθημα δικαιοσύνης μας.

Ως δεδομένο το οποίο επιδέχεται επιστημονική διερεύνηση, η μετενσάρκωση είναι αδύνατο να αποδειχθεί ή να απορριφθεί. Ενδείξεις υπάρχουν, αλλά είναι απλές και τείνουν προς την πιθανότητα. Ωστόσο, εάν μας ενδιαφέρει να αποδεχθούμε τις παλιές παραδόσεις (που θα ήταν απερισκεψία να τις αγνοήσουμε), θα βρούμε Γραφές και έθιμα Ανατολίτικων λαών με μεγάλη πνευματική και φιλοσοφική ιστορία, ιδιαίτερα εμφατικά στη διδασκαλία του εν λόγω δόγματος. Το ίδιο ισχύει και για τα Πυθαγόρεια και Πλατωνικά συστήματα. Πέρα από τις Ελληνικές φιλοσοφικές και μυστηριακές σχολές, ο Ευρωπαϊκός νους φαίνεται να αγνοεί το εν λόγω δόγμα, αλλά αυτή η άγνοια δε βαραίνει καθόλου τους ανθρώπους μίας ηπείρου, της οποίας ο πολιτισμός είναι σχετικά πρόσφατης ανάπτυξης και της οποίας ο πληθυσμός ήταν βαρβαρικός αρκετό καιρό μετά την περίοδο κατά την οποία η Αίγυπτος, η Άπω και η Εγγύς Ανατολή παρήκμασαν ως υψηλά κέντρα θρησκευτικής και φιλοσοφικής σοφίας.

Η ιστορία της πολιτισμένης Ευρώπης ουσιαστικά, συγχρονίζεται με εκείνη της Χριστιανικής Εκκλησίας, η οποία ήλεγχε (ή απέκρυπτε) τα κλειδιά τα οποία σχετίζονταν με πληροφορίες επί των απόκρυφων ζητημάτων και εφόσον η Εκκλησία παρέμεινε σιωπηλή επί του ζητήματος της μετενσαρκώσεως, δεν υπήρχε τρόπος μέσω του οποίου να μπορούσε να διαδοθεί στη Δύση η ιδέα, μέχρι που πρωτοπαρουσιάστηκε από το «Θεοσοφικό» κίνημα περί τα τέλη του δεκάτου ενάτου αιώνα. Τότε η αποδοχή της διευκολύνθηκε από δύο λόγους.
Πρώτον, από τη μετάφραση και διάδοση σε εμάς της ιερής και φιλοσοφικής γραμματείας της Ανατολής, όπου το δόγμα χαίρει καθολικής αποδοχής.
Και δεύτερον, από την παραδοχή της Δυτικής επιστήμης ότι η Φύση συνεχώς εξελίσσεται μέσα από μία διαδικασία, σύμφωνα με την οποία κάθε μορφή ζωής προοδεύει κλιμακωτά και μέσα από μία αλληλουχία αυξανόμενων μορφολογικών αλλαγών.
Ο νους δεν μπορεί παρά να είναι ικανοποιημένος παρατηρώντας μία σταδιακή διαδικασία τελειοποίησης, η οποία αφορά σε μία διαδοχή γεννήσεων και θανάτων και ατενίζοντας τη ζωή κοιμωμένη ως ορυκτό, οραματιζόμενη ως φυτό, αφυπνιζόμενη ως ζώο, να αποκτά ατομική συνείδηση και ελευθερία βουλήσεως ως άνθρωπος, με την πρόσθετη προοπτική της πνευματικής εξέλιξης και προόδου στην πορεία του χρόνου, στο επέκεινα.
Αυτό το οποίο ο μυστικιστικός νους της Ανατολής διορατικά αντιλήφθηκε και μέχρι στιγμής υποστηρίζει ως αληθινό, το συναντά τελικά η πρακτική διανόηση της Δύσης δια της επαγωγικής επιστημονικής έρευνας, τα αποτελέσματα της οποίας υποδεικνύουν ότι κάθε μορφή ζωής προάγεται σε όλο και πιο τέλεια συνείδηση, με αργή, υπομονετική κλιμάκωση και μέσα από αναρίθμητες μεθόδους και δομές.
Το πιο ισχυρό επιχείρημα υπέρ της προϋπάρξεως και της μετενσαρκώσεως μας προσφέρεται από την ίδια τη γενικότερη σύλληψη της ιδέας περί Θείας Δημιουργικής Δυνάμεως και από την αντιστοιχία μεταξύ ψυχολογικής και βιολογικής εξέλιξης. Εάν οι βελτιωμένοι βιολογικοί τύποι ζωής έχουν εμφανιστεί διαδοχικά και όχι ταυτόχρονα με τα κατώτερα είδη – εάν ο Θεός, αποφεύγοντας την υπερφυσική παρέμβαση, αποκομίζει τα διάφορα είδη από αυτά τα ίδια ως φυσική διαδοχή, τότε δείχνει επίσης πιθανό οι πιο βελτιωμένοι ψυχολογικοί τύποι μέσα στα ίδια βιολογικά είδη να μη δημιουργούνται ξαφνικά, αλλά να προκύπτουν ως το αποτέλεσμα μίας φυσικής ανάπτυξης κατώτερων τύπων. Η αληθινή ιδέα περί Θείας Δημιουργικής Δυνάμεως, όπως την γνωρίζουμε από τη βιολογία, μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι οτιδήποτε μας «αιφνιδιάζει» όπως μία ιδιοφυής σκέψη ή κάτι ιερό πρέπει να έχει προετοιμαστεί με συνειδητές επίπονες προσπάθειες μίας ελεύθερης ανθρώπινης θελήσεως και όχι να αποτελεί το αιφνίδιο δημιούργημα του Θεού χωρίς καμμία συνάφεια με τη γενική εξέλιξη της πνευματικής ζωής.
Πραγματικά, μία τέτοια ξαφνική δημιουργία ανώτερων ειδών, τα οποία δεν έχουν κάνει τίποτε το οποίο να είναι αντάξιο αυτού του ανώτερου επιπέδου, θα ήταν άδικο απέναντι σε εκείνους οι οποίοι ανέρχονται αργά στα ανώτερα επίπεδα με συνειδητές, επίπονες προσπάθειες και μόχθο.
Γιατί θα μπορούσαν κάποιοι να μας υποσκελίσουν εξ αρχής χωρίς να έχουν κάνει κάτι για να επιτύχουν την επιδίωξη των δικών μας προσδοκιών;
Κάθε αγωνιζόμενο πνεύμα γνωρίζει τη θαυμάσια επενέργεια της Θείας χάρης μέσα του και ακόμα κι αυτή η εμπειρία μας δείχνει ότι ο Θεός επενεργεί επί μίας ζώσας ψυχής, υψώνοντας αυτή την ήδη υπάρχουσα ψυχή σε υψηλότερα πεδία και όχι εμφανίζοντας ξαφνικά μία αγγελική τελειότητα στα πλαίσια της ανθρώπινης ζωής χωρίς αυτόβουλη προσπάθεια ή προηγούμενη εμπειρία.
Αντιλαμβανόμαστε το μηχανισμό του Δημιουργού μας μέσα μας πάντα ως συμπλήρωμα σε κάτι, το οποίο βασίζεται πάνω στη δική μας ελεύθερη βούληση και αυτό είναι τουλάχιστον ένα από τα νοήματα του Ευαγγελίου, το οποίο λέει: «ΔΙΟΤΙ ΟΣΤΙΣ ΕΧΕΙ ΕΤΙ ΘΕΛΕΙ ΔΟΘΗ ΕΙΣ ΑΥΤΟΝ ΚΑΙ ΘΕΛΕΙ ΠΕΡΙΣΣΕΥΘΗ» (παραβολή του σπορέως – κατά Ματθ. 13:12). Ο Θεός δρα σύμφωνα με τους δικούς Του γενικούς νόμους, τους οποίους ο άνθρωπος μπορεί να ανακαλύψει και να εφαρμόσει.

Αυτοί οι νόμοι δεν περιορίζουν τη Θεία παντοδυναμία˙ είναι απλά η αντανάκλαση αυτής της παντοδυναμίας στην ανθρώπινη διανόηση. Το να αντιληφθούμε το Θείο νόμο είναι απλά το να δώσουμε ανθρώπινη έκφραση (σύμφωνα με τις δυνατότητες της ανθρώπινης νόησης) σε μία Θεία πραγματικότητα, η οποία ως προς το Θεό δεν έχει τη μορφή καμμίας ανθρώπινης διατύπωσης.

Με αυτό το δεδομένο, μπορούμε να αντιμετωπίσουμε όλες τις διατυπώσεις, τις οποίες συλλαμβάνουμε καθαρά, ως νόμους της ύπαρξης και της ζωής και όπως υπάρχει ο νόμος της βαρύτητας, ο οποίος εξηγεί την πτώση μίας πέτρας και ο νόμος της κίνησης, ο οποίος εξηγεί την πτήση ενός πουλιού – έτσι, από εμπειρία, συμπεραίνουμε ότι υπάρχει ένας αντίστοιχα καθολικός νόμος του πνεύματος, σύμφωνα με τον οποίο κατά την επίγεια εμπειρία μας, υψηλότερα στάδια πνευματικής ή ηθικής δύναμης προσεγγίζονται με προσπάθεια, εκπαίδευση, αυταπάρνηση και αβίαστη ταπεινοφροσύνη.
Η καταφανής εκδήλωση κάποιου υψηλότερου πεδίου συνεπάγεται κατά συνέπεια, προϋπάρχουσες προσπάθειες και εάν, στην τρέχουσα ζωή μας, δεν έχει υπάρξει τέτοια μέριμνα, δικαίως θα αναγνωρίσουμε ότι οι αναγκαίες προσπάθειες είχαν τελεσθεί στο ξεχασμένο παρελθόν του κάθε υψηλότερου πνεύματος και, στην περίπτωση του ανθρώπινου πνεύματος, θα μπορούσαν να είχαν τελεσθεί μόνον σε παρελθούσες ανθρώπινες ενσαρκώσεις, υποδηλώνοντας, στην πραγματικότητα, την γνώση και την εμπειρία ανθρωπίνων συνθηκών, οι οποίες μόνον κατ’ αυτόν τον τρόπο θα μπορούσαν να αποκτηθούν.
Οι προσπάθειες του κάθε πνεύματος ατομικά υποστηρίζονται από τη Θεία χάρη, όμως μόνον εκείνοι οι οποίοι έχουν κατακτήσει κάτι από μόνοι τους, μπορούν να περιμένουν Θεία βοήθεια ώστε να επιτύχουν περισσότερα, πέρα από όσα τους αξίζουν. Η αντιστοιχία μεταξύ της εξέλιξης των οργανισμών και της ανάπτυξης μίας ψυχής δείχνει την αναγκαιότητα αρκετών ανθρώπινων ενσαρκώσεων για κάθε πνεύμα ατομικά, έτσι ώστε η μεγαλοσύνη, η οποία εκδηλώνεται στο σύντομο χρόνο της μίας ζωής, να μπορεί να θεωρηθεί ως σταδιακό χτίσιμο στην πορεία πολυάριθμων προηγούμενων ζωών.

Τώρα, η εξέλιξη, παρόλο που σήμερα είναι γενικώς αποδεκτή ως καθολική διεργασία στη Φύση, θεωρείται γενικά ακόμη μία σύγχρονη ανακάλυψη. Ωστόσο, αυτή η άποψη είναι λανθασμένη, αφού η Αρχαία Σοφία, η οποία αποτελεί το φιλοσοφικό υπόβαθρο διαφόρων σύγχρονων μυητικών συστημάτων, την γνώριζε και λειτουργούσε σύμφωνα με αυτήν, γενιές πριν οι επιστήμονες αποδεχτούν τη θεωρία το δέκατο ένατο αιώνα. Η διδασκαλία της Αρχαίας Σοφίας αναγνώριζε, ότι σε όλη τη Δημιουργία δεν υπάρχει παρά Μία Ζωή, η οποία υποδιαιρείται και διαφοροποιείται σε αναρίθμητες μορφές και εξελίσσεται μέσα από αυτές από χαμηλότερες σε υψηλότερες βαθμίδες τελειότητας. Μεταφορικά, η Φύση υποτίθεται ότι είναι το αχανές, γενικό λατομείο και δρυμός, από το οποίο λαξεύονται οι ατομικές ζωές ακριβώς όπως οι λίθοι και η ξυλεία, τα οποία, όταν υπόκεινται στη δέουσα επεξεργασία, προορίζονται να ταιριάξουν μαζί και να οικοδομήσουν μία νέα «ανώτερη» σύνθεση. Η Αρχαία Σοφία βεβαιώνει ότι κάθε ζωή έχει προέλθει από την «Ανατολή» (το Μέγα Κόσμο του άπειρου Πνεύματος) και έχει ταξειδέψει προς τη «Δύση» (το Μικρό Κόσμο της περιορισμένης δομής και σάρκωσης), από όπου, όταν τελικά τελειοποιηθεί δια της εμπειρίας σε συγκεκριμένες συνθήκες, εντέλλεται να επιστρέψει στην «Ανατολή». Κατά συνέπεια, η Ζωή θεωρείται ότι υποδιαιρείται και διασκορπίζεται σε αναρίθμητες εξατομικευμένες ζωές ή ψυχές και περνά από τη μία σαρκωμένη δομή στην άλλη σε συνεχή πρόοδο. Αυτές οι εξατομικευμένες ψυχές απεκαλούντο «λίθοι» και αν ανατρέξουμε πίσω τον ρου της ιστορίας, θα βρούμε την αλληγορία της ανθρώπινης ψυχής με τη λίθο, μαζί με οδηγίες για την κατεργασία της ώστε να καταστεί από ακατέργαστη, τέλεια.

Η σαρκωμένη δομή, την οποία ενδύεται η ψυχή καθώς εισέρχεται στον κόσμο, θεωρείται παροδική, μεταβλητή, ευπαθής και μικρής διάρκειας σε σύγκριση με τη ζωή ή την ψυχή, η οποία της προσδίδει ζωή˙ ωστόσο, λαμβάνεται υπ’ όψιν ως έχουσα τη μεγαλύτερη σημασία κατά μία άλλη έννοια, αφού προσφέρει ένα υπομόχλιο για την εκπαίδευση και οικοδόμηση της ψυχής. Γι’ αυτό το λόγο ήταν γνωστή ως «μνημείο της αμαρτίας»˙ ο «τάφος» μέσα στον οποίο η ψυχή έχει κατέλθει με σκοπό να εργαστεί για την ίδια της τη σωτηρία, να μεταμορφωθεί και να αυτοβελτιωθεί και πέρα από αυτόν, να ανέλθει δυνατότερη και σοφότερη με τη βιωματική εμπειρία.

Για να μας δοθεί η δυνατότητα να κατανοήσουμε ξεκάθαρα τη διδασκαλία της Αρχαίας Σοφίας, είναι απαραίτητο να έχουμε κατά νου το διαχωρισμό, ο οποίος έχει επιβληθεί στην ατομικότητα και την προσωπικότητα, στη ζωή και τη μορφή, στο πνεύμα και το σώμα. Το Κοσμικό – απόκρυφο Δόγμα (η Μυστική Δοξασία) προϋποθέτει ότι ο άνθρωπος είναι ένα πνευματικό Ον ή Εγώ, με την τριπλή δυνατότητα της ΘΕΛΗΣΗΣ (βούλησης), της ΦΡΟΝΗΣΗΣ και της ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΥΦΥΪΑΣ και ότι αρχίζει την σχέση του με την ύλη, ώστε να πλάσει για τον εαυτό του μία σειρά από σώματα, τα οποία απαρτίζουν τις διαδοχικές προσωπικότητές του και κατ’ αυτόν τον τρόπο ωφελείται τις εμπειρίες, οι οποίες είναι απαραίτητες για την ψυχική, ηθική και πνευματική του ανάπτυξη, μέχρις ότου η πραγματική φύση του σταδιακά να λάμψει με όλη της τη Σοφία, την Ισχύ και το Κάλλος. Αναλόγως, η προσωπικότητα θεωρείται πως περιλαμβάνει την ψυχή (όπως είναι αντιληπτή στη σύγχρονή μας ορολογία) καθώς και το σώμα, ή, διατυπωμένο εναλλακτικά˙ η προσωπικότητα περιλαμβάνει την εκδήλωση καθώς και τη μορφή. Τότε, η ψυχή, όντας η αντανάκλαση της τρισυπόστατης φύσης του Πνεύματος, αναγκαστικά έχει επίσης τρία χαρακτηριστικά (τρόπους εκδήλωσης) και αυτά είναι οι γνώριμες σκέψεις, τα συναισθήματα και οι δράσεις της ανθρώπινης προσωπικής συνείδησης. Έτσι, η ψυχή χρειάζεται, για την πλήρη εκδήλωση της τριπλής της φύσης, τρία σώματα ή οχήματα:-

1..ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΟ ΣΩΜΑ – όχημα για την σκέψη.

2..ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΟ ΣΩΜΑ – όχημα για τις αισθήσεις και τα συναισθήματα.

3..ΦΥΣΙΚΟ ΣΩΜΑ – όχημα για την δράση.

Τέλος, η Αρχαία Σοφία διακηρύττει ότι το «κέντρο» του Όντος είναι η Πνευματική Διάνοια, η οποία είναι ο Ανώτερος ή πραγματικός Εαυτός του ανθρώπου και το δόγμα διδάσκει ότι για να μπορέσει ο άνθρωπος να ανακαλύψει αυτόν τον Εαυτό, πρέπει να μάθει πώς να αποσύρεται προς τα έσω, πέρα από τη συνείδηση της ψυχής.

Ένα σημαντικό κομμάτι της «διδακτέας ύλης» των Αρχαίων Μυστηρίων ήταν η διδασκαλία της Κοσμολογίας ή της επιστήμης της Δημιουργίας και σκοπός αυτής της διδασκαλίας ήταν να αποκαλύψει στους Υποψηφίους τη φυσική και μεταφυσική σύσταση του κόσμου, καθώς και τη θέση και τον προορισμό του ανθρώπου μέσα σε αυτόν.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο, οι Υποψήφιοι μάθαιναν περί της αδιάκοπης εναλλαγής – ροής της ύλης, περί της παροδικότητος των σαρκωμένων μορφών και περί της διαρκούς μονιμότητας Ενός Φορέα ή αλλιώς του Πνεύματος, το οποίο έχει κατέλθει και ενσαρκωθεί στην ύλη. Επίσης, τους παρουσιαζόταν η διπλή κοσμική διαδικασία του Εκφυλισμού και της Ανέλιξης, δια των οποίων η γενικά διασκορπισμένη δύναμη Ζωής παρασύρεται και περικλείει τον εαυτό της μέσα σε υλικούς περιορισμούς και φυσικές συνθήκες και από εκεί εξελίσσεται και ανέρχεται έξω από αυτά, εμπλουτισμένη από την εμπειρία. Τους δίνονταν περαιτέρω οδηγίες σχετικά με τα διαφορετικά επίπεδα και διαβαθμίσεις του Κόσμου, κάποια από αυτά υλικά και κάποια αιθερικά, τα πεδία και τα υπο-πεδία, επάνω στα οποία το μεγάλο σχέδιο εφαρμόζεται˙ τα οποία επίπεδα και πεδία, όλα συνδεόμενα μαζί κλιμακωτά, αποτελούν μία τεράστια κλίμακα με αρκετές περιστροφές, σκαλοπάτια και κεφαλόσκαλα, μία γνήσια «Κλίμακα Ζωής».

Κατ’ αυτόν τον τρόπο, οι υποψήφιοι αντιλαμβάνονταν ότι ο Κόσμος απαρτίζεται από ενσαρκωμένες συνειδήσεις και ότι αυτές οι ενσαρκωμένες συνειδήσεις υπάρχουν σε σχεδόν ατελείωτη ταξινόμηση ποικίλων βαθμίδων τελειοποίησης – μία πραγματική «Κλίμακα Ζωής», μία «Σκάλα Ζωής», η οποία εκτείνεται στο άπειρο προς κάθε κατεύθυνση, αφού η φαντασία μας δεν μπορεί να συλλάβει όρια ει μη μόνον ιεραρχικά και τέτοια ιεραρχικά όρια δεν είναι παρά σε διάταξη και όχι υπαρκτά, είναι ποιοτικά και τυπικά.

Αυτά εικονίζονται στην «Κλίμακα Ζωής», η οποία οριοθετείται σε ορισμένα διαστήματα από σκαλοπάτια, τρόπος του λέγειν, τα οποία τα Μυστήρια αποκαλούσαν «πεδία ύπαρξης» (διαφορετικές σφαίρες συνειδητότητας, για να εκφράσουμε την ιδέα με εναλλακτικούς όρους). Οι υποψήφιοι στα παλιά συστήματα λάμβαναν οδηγίες επί των ζητημάτων αυτών πριν γίνουν δεκτοί προς μύησιν. Η δε μύηση και η αποκτούμενη γνώση είχαν σαν σκοπό να τους εξηγήσουν την ίδια τους τη φύση, τη σύστασή της και τη θέση τους μέσα στο σύστημα – Κόσμος. Όπως πολύ καλά γνωρίζουν οι μελετητές του Εβραϊκού μυστικισμού, η «Κλίμακα του Ιακώβ» είναι ένα σύμβολο του Σύμπαντος με τη διαδοχή του από πεδία σαν σκαλοπάτια, τα οποία εκτείνονται από τα ύψη έως τα βάθη. Και πραγματικά, μαθαίνουμε από την Παλαιά Διαθήκη, ότι ο Οίκος του Πατρός έχει αρκετά κτήρια, αρκετά επίπεδα και τόπους ανάπαυσης για τα δημιουργήματά Του σε διαφορετικές συνθήκες και βαθμίδες εξέλιξής τους˙ και είναι αυτά τα επίπεδα, αυτά τα πεδία και τα υπο-πεδία, τα οποία υποδηλώνονται από τα έμβολα και τα σκαλοπάτια της συμβολικής κλίμακας. Σε αυτά τα πεδία υπάρχουν, για εμάς και στην παρούσα κατάσταση εξελικτικής ανάπτυξής μας, τρία βασικά: -

1 .. Το ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΔΙΟ

2 .. Το ΠΕΔΙΟ ΤΩΝ ΕΠΙΘΥΜΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΥΓΚΙΝΗΣΕΩΝ

3 .. Το ΨΥΧΙΚΟ ΠΕΔΙΟ.

Αυτά τα τρία πεδία του κόσμου αναπαράγονται μέσα στον άνθρωπο˙ το πρώτο (φυσικό πεδίο) αντιστοιχεί στην υλική του υπόσταση, το ίδιο του το σώμα˙ το δεύτερο (πεδίο των επιθυμιών και των συγκινήσεων) αντιστοιχεί στην επιθυμητική και συναισθηματική φύση του˙ και το τρίτο (ψυχικό πεδίο) με τον ψυχισμό του, ο οποίος αποτελεί το σύνδεσμο μεταξύ της σαρκικής του φύσης και της πνευματικής του ύπαρξης. Ο κόσμος και ο ίδιος ο άνθρωπος είναι, κατά συνέπεια, οικοδομημένοι όπως η κλίμακα και η κλίμακα με τα τρία βασικά σκαλοπάτια της μπορεί να ανακαλυφθεί παντού μέσα στη Φύση. Προκύπτει στην επτατονική κλίμακα των φθόγγων της μουσικής με τις τρεις δεσπόζουσές της˙ στην πρισματική κλίμακα του φωτός με τα τρία βασικά χρώματά της˙ στις επταδικές φυσιολογικές μεταβολές στον οργανισμό του σώματός μας και στις όμοιες περιοδικότητες οι οποίες είναι γνωστές στη φυσική και κάθε κλάδο επιστήμης.
Η Αρχαία Σοφία διδάσκει ότι η μία κοσμική ουσία, η οποία συνθέτει τα διαφοροποιημένα τμήματα του Κόσμου, «κατέρχεται» από την ύψιστη αιθέρια κατάσταση, με διαδοχικά στάδια αυξανόμενης πυκνότητας, έως ότου επιτευχθεί η μορφοποίηση της παχυλής ύλης και από εκεί, «ανέρχεται» διαμέσου όμοιας διάταξης παραταγμένα πεδία προς το σημείο από όπου προήλθε, εμπλουτισμένη όμως, από την εμπειρία, την οποία αποκόμισε μέσα από την δράση της κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας. Κατά παρόμοιο τρόπο, εμείς οι ίδιοι, έχουμε κατέλθει σε αυτόν τον κόσμο (το Ναδίρ, το κατώτατο σημείο, της ύλης) και πρέπει ο καθένας μας να ανέλθει από κει με τα ίδια βήματα κατά την «Κλίμακα του Ιακώβ», «η οποία φθάνει στους ουρανούς» (το Ζενίθ, το απόγειο – «μία αιθερική κατοικία συγκεκαλυμμένη από τα θνητά μάτια δια του ουράνιου θόλου, του σπαρμένου με άστρα»). Όλοι όσοι επιδίδονται στην αναρρίχηση της κλίμακας έως τα ύψη, κατά τα λόγια του ποιήματος:-

«Εγείρονται δια των βαθμίδων

των νεκρών εαυτών τους σε ανώτερα πράγματα.»

(Alfred Lord Tennyson – In Memoriam)

Και πραγματικά, κάθε ένας από εμάς φέρει το δικό του σταυρό καθώς ανέρχεται (το ίδιο μας το σώμα έχει μία τέτοια μορφή)˙ το υλικό ένδυμα, του οποίου οι τάσεις συνήθως δια-σταυρ-ώνονται με την επιθυμία του πνεύματος και αντιμάχεται αυτήν την άνοδο.

Εν τούτοις και έτσι επιβαρημένος, ο καθένας οφείλει να αναρριχηθεί και μάλιστα, να αναρριχηθεί μόνος˙ ακόμα κι αν απλώνει κάποιο χέρι προς αόρατους βοηθούς άνωθεν και το άλλο αντίθετα, για να βοηθήσει την άνοδο των εξασθενημένων οι οποίοι ακολουθούν από κάτω (όπως διδάσκει η μυστική παράδοση), αφού όπως οι πλευρές και τα ξεχωριστά σκαλοπάτια της κλίμακας αποτελούν ένα ενιαίο σύνολο, έτσι και όλη η ζωή και κάθε μορφή της είναι βασικά ένα και κανείς δε ζει για τον εαυτό του μόνον.

Τώρα, εάν θα θέλαμε να ερμηνεύσουμε ορθά την αφήγηση της Γενέσεως για την «Κλίμακα του Ιακώβ», θα πρέπει απαραιτήτως να καταφύγουμε σε ένα αρχαίο Εβραϊκό μυστικιστικό δόγμα – την ΚΑΜΠΑΛΑ. Όποιος μελετήσει την Καμπάλα, θα δει ότι σε αυτήν, περίοπτη θέση κατέχουν τα λεγόμενα επτά βασίλεια της ΕΔΩΜ, τα οποία αντιπροσωπεύονται στο Βιβλίο της Γενέσεως από επτά αρχαίες βασιλικές οικογένειες, οι οποίες προηγούνται της ιδρύσεως του Βασιλείου του Ισραήλ˙ αλλά η Καμπάλα εξηγεί περαιτέρω ότι αποτελούν παραστατικές απεικονίσεις των επτά κόσμων, οι οποίοι δημιουργήθηκαν πριν από εκείνον στον οποίο εγκαταστάθηκε ο άνθρωπος, κόσμοι οι οποίοι στερούνται διαρκούς αντοχής καθώς η Θεία Εικόνα δεν έχει υπόσταση μέσα σε αυτούς. Η ανθρωπότητα, η οποία αντικατοπτρίζει τη Θεία Εικόνα με τη μορφή του τελειοποιημένου ανθρώπου, αποκαλείται Ισραήλ και οι επτά βασιλείς ή βασίλεια της Εδώμ αναπαριστούν τα επτά στάδια ή δημιουργημένα πεδία από τα οποία η ψυχή πρέπει να περάσει ώστε να επιτύχει την τελειότητα. Τέτοια κατάσταση τελειότητας επιτυγχάνεται μόνον όταν με την πλήρη ανοικοδόμηση και αποκατάσταση της ψυχής σε ταυτοποίηση με το Πνεύμα, η αρσενική και θηλυκή αρχή έλθουν σε τέλεια ισορροπία μεταξύ τους. Αυτές οι αρχές (αρσενική και θηλυκή) καλούνται ο Βασιλιάς και η Βασίλισσα και αποτελούν αντίστοιχα την Αρχετυπική Ιδέα (τον Αδάμ Καδμόν), ο οποίος προϋπήρχε της δημιουργίας και αυτή η Ιδέα πραγματοποιήθηκε στη δημιουργία. Και, όπως διατυπώνεται στο Καμπαλιστικό «Βιβλίο των Απόκρυφων»:

«Έως ότου επιτευχθεί η ισορροπία και ενώ ακόμη ο Βασιλιάς και η Βασίλισσα δεν κοιτούν ο ένας τον άλλο κατά πρόσωπο, οι επτά κόσμοι της Εδώμ δεν έχουν συνέχεια. Αλλά όταν η Βασίλισσα εμφανίζεται πάνω στον θρόνο της, τότε και τα επτά βασίλεια της Εδώμ θα συνεχισθούν στον Ισραήλ και θα αναγεννηθούν με διαφορετικά ονόματα, επειδή οτιδήποτε δεν υπάρχει και οτιδήποτε υπάρχει˙ γεννιούνται στην ισορροπία του Βασιλιά και της Βασίλισσας καθώς κοιτούν ο ένας τον άλλο κατά πρόσωπο».

Μία προσεκτική ανάγνωση αυτού του αποσπάσματος από το «Βιβλίο των Απόκρυφων» αποκαλύπτει ότι η εννοούμενη κατάσταση είναι ακριβώς ότι επίσης περιγράφει ο Απ. Παύλος στην Επιστολή του προς Κορινθίους, όταν αναφέρει «ΟΤΑΝ ΟΜΩΣ ΕΛΘΗ ΤΟ ΤΕΛΕΙΟΝ ΤΟΤΕ ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΕΡΟΣ ΘΕΛΕΙ ΚΑΤΑΡΓΗΘΗ,
ΟΤΕ ΗΜΗΝ ΝΗΠΙΟΣ ΩΣ ΝΗΠΙΟΣ ΕΛΑΛΟΥΝ ΩΣ ΝΗΠΙΟΣ ΕΦΡΟΝΟΥΝ ΩΣ ΝΗΠΙΟΣ ΕΣΥΛΛΟΓΙΖΟΜΗΝ ΟΤΕ ΟΜΩΣ ΕΓΕΙΝΑ ΑΝΗΡ ΚΑΤΗΡΓΗΣΑ ΤΑ ΤΟΥ ΝΗΠΙΟΥ, ΔΙΟΤΙ ΤΩΡΑ ΒΛΕΠΟΜΕΝ ΔΙΑ ΚΑΤΟΠΤΡΟΥ ΑΙΝΙΓΜΑΤΩΔΩΣ ΤΟΤΕ ΔΕ ΠΡΟΣΩΠΟΝ ΠΡΟΣ ΠΡΟΣΩΠΟΝ ΤΩΡΑ ΓΝΩΡΙΖΩ ΚΑΤΑ ΜΕΡΟΣ ΤΟΤΕ ΔΕ ΘΕΛΩ ΓΝΩΡΙΣΕΙ ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΕΓΝΩΡΙΣΘΗΝ». (προς Κορινθίους Α’, XIII, 10 – 12).

Κατά συνέπεια, είναι εμφανές, ότι οι βασιλείς της Εδώμ (δηλαδή ο Αδάμ ή η γη) είναι μία μεταφυσική σχηματική παράσταση για τις επτά εξελικτικές επικράτειες, σφαίρες, πλανήτες ή πεδία, δια των οποίων η ψυχή διέρχεται στον δρόμο της προς την ουράνια βασιλεία μέσα και πέρα από το γήινο πεδίο, όπου ο τελειοποιημένος άνθρωπος καθίσταται «Κυβερνήτης και Ηγεμών του Ισραήλ» (Σαμουήλ Α’, 25:30 και Βασιλειών Α’, 1:35).
Έτσι προκύπτει η εξαφάνιση των επτά βασιλείων της Εδώμ˙ τα οποία συμβολίζουν υποτυπώδη και εμβρυϊκά στάδια στη «δημιουργία» (τελειοποίηση) του ανθρώπου. Έτσι επίσης, προκύπτει η «Αποκαλυπτική» (της Αποκαλύψεως) δήλωση: «ΚΑΙ Ο ΕΒΔΟΜΟΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΕΣΑΛΠΙΣΕ ΚΑΙ ΕΓΕΙΝΑΝ ΦΩΝΑΙ ΜΕΓΑΛΑΙ ΕΝ ΤΩ ΟΥΡΑΝΩ ΛΕΓΟΥΣΑΙ ΑΙ ΒΑΣΙΛΕΙΑΙ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΕΓΕΙΝΑΝ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΗΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΑΥΤΟΥ ΚΑΙ ΘΕΛΕΙ ΒΑΣΙΛΕΥΣΕΙ ΕΙΣ ΤΟΥΣ ΑΙΩΝΑΣ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ», (Αποκάλυψη Ιωάννου, 11:15).
Επιπλέον, είναι σημαντικό, να γίνει σαφής και κατανοητή η έννοια της απόκρυφης αναφοράς στον Ησαύ, έχοντας κατά νου ότι η Αγία Γραφή μας λέει, ότι «ΑΥΤΗ ΔΕ ΕΙΝΑΙ Η ΓΕΝΕΑΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΗΣΑΥ ΟΣΤΙΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΕΔΩΜ» (Γένεσις, κεφάλαιο 36). Τώρα, ο Ησαύ είναι ο αδελφός του Ιακώβ και καθώς η δυναστεία του Ιακώβ είναι αυτή, η οποία διαδέχεται εκείνη του Εδώμ, έπεται ότι ο Ησαύ είναι η μορφή της υλικής ζωής, ενώ ο Ιακώβ είναι η μορφή της πνευματικής ζωής.
Εδώ συναντάμε το συνδετικό μας κρίκο με το σύμβολο της «Κλίμακας του Ιακώβ», επειδή μπορούμε να διακρίνουμε ότι τα επτά σκαλοπάτια της κλίμακας είναι επίσης τα επτά προσωρινά βασίλεια του Ησαύ, στα οποία ο Ιακώβ προορίζεται, να υποσκελίσει, να διαδεχθεί και να επικρατήσει, υπερνικώντας την κλίμακα˙ κάνοντάς το και κατακτώντας την κορυφή (τη θέση του Κυρίου), ο Ιακώβ γίνεται ΙΣΡΑΗΛ ή «ΗΓΕΜΩΝ ΕΚ ΘΕΟΥ».

Η προσοχή μας θα πρέπει να στραφεί συγκεκριμένα στο βιβλίο της Γενέσεως, κεφάλαιο 28, εδάφιο 12: «ΚΑΙ ΕΙΔΕΝ ΕΝΥΠΝΙΟΝ ΚΑΙ ΙΔΟΥ ΚΛΙΜΑΞ ΕΣΤΗΡΙΓΜΕΝΗ ΕΙΣ ΤΗΝ ΓΗΝ ΤΗΣ ΟΠΟΙΑΣ Η ΚΟΡΥΦΗ ΕΦΘΑΝΕΝ ΕΙΣ ΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟΝ ΚΑΙ ΙΔΟΥ ΟΙ ΑΓΓΕΛΟΙ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΑΝΕΒΑΙΝΟΝ ΚΑΙ ΚΑΤΕΒΑΙΝΟΝ ΕΠ ΑΥΤΗΣ». Ερμηνεύοντας αυτό το απόσπασμα, η Καμπάλα εξηγεί ότι οι άγγελοι επί της κλίμακος συμβολίζουν τις ψυχές, οι οποίες κατέρχονται για να ενσαρκωθούν, προς την κατώτατη βαθμίδα της Δημιουργίας (την ύλη στο κατώτατο σημείο της) και οι οποίες ανέρχονται ξανά στους Ουρανούς. Στη βάση της υψούμενης κλίμακας, ο Ιακώβ (η οδοιπορούσα ψυχή) κείτεται εν ύπνω, έχοντας ως μαξιλάρι μία λίθο και καθώς ο υλικός κόσμος είναι ο τόπος του μέγιστου σκότους και απομάκρυνσης από το Θεό, το σημείο του οράματος αποκαλείται Λουζ (ή Λούζα), το οποίο σημαίνει «αποχωρισμός». Εν τούτοις, η ψυχή γνωρίζει ότι το κατώτατο σημείο είναι επίσης και το κρίσιμο σημείο καμπής του οδοιπορικού της ζωής και ότι από κει και πέρα, το ταξείδι στρέφεται προς τα πάνω και «προς την Ανατολή». Αυτό είναι το στάδιο, κατά το οποίο η ψυχή αντιλαμβάνεται ότι ακόμα και στη βαθύτατη άβυσσο της ύλης, δεν υπάρχει πραγματικός αποχωρισμός από τη Θεία παρουσία και ζωή˙ και ότι ακόμα και στην Κοιλάδα της Σκιάς του Θανάτου, «η Ράβδος και η Βακτηρία» (δηλαδή τα Δέντρα της Ζωής και της Γνώσης) την παρηγορούν – βλ. Ψαλμοί, κεφάλαιο 23, εδάφιο 4, «ΚΑΙ ΕΝ ΚΟΙΛΑΔΙ ΣΚΙΑΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΕΑΝ ΠΕΡΙΠΑΤΗΣΩ ΔΕΝ ΘΕΛΩ ΦΟΒΗΘΗ ΚΑΚΟΝ ΔΙΟΤΙ ΣΥ ΕΙΣΑΙ ΜΕΤ ΕΜΟΥ Η ΡΑΒΔΟΣ ΣΟΥ ΚΑΙ Η ΒΑΚΤΗΡΙΑ ΣΟΥ ΑΥΤΑΙ ΜΕ ΠΑΡΗΓΟΡΟΥΣΙΝ». Ως εκ τούτου προκύπτει το επιφώνημα του Ιακώβ καθώς ξύπνησε, «ΒΕΒΑΙΑ Ο ΚΥΡΙΟΣ ΕΙΝΑΙ ΕΝ ΤΩ ΤΟΠΩ ΤΟΥΤΩ ΚΑΙ ΕΓΩ ΔΕΝ ΗΞΕΥΡΟΝ» (Γένεσις 28:16) και η παρεπόμενη μετονομασία του σημείου σε ΜΠΕΘ-ΕΛ (ή ΒΑΙΘ-ΗΛ, δηλαδή Οίκος του Θεού) – εδάφιο 18-19. Η Καμπαλιστική εκδοχή του οράματος του Ιακώβ είναι η Εβραϊκή έκφραση της Μυστικής Δοξασίας επί της οποίας, εξ αρχής, όλες οι μεγάλες θρησκείες της Ανατολής και της Δύσης έχουν οικοδομηθεί και η οποία καλείται δόγμα του Γκιλγκάλ Νεσχαμώθ (Gilgul Neshamoth), κατά τη διδασκαλία και του Τάγματος των Εσσαίων ή αλλιώς, μετενσάρκωση και εξέλιξη των ψυχών.

Σε πολλά από τα συστήματα, γνωστά ως Αρχαία Μυστήρια, η Κλίμακα, έχοντας επτά σκαλιά ή πύλες, χρησιμοποιόταν ώστε να καταδείξει τα επτά στάδια της εξέλιξης της ψυχής μέσα από τον κόσμο της ύλης. Στα Ελληνικά Μυστήρια, για παράδειγμα, η ύπαρξη συμβολιζόταν από τα ύδατα της Στυγός, της «κόρης» του Ωκεανού (νερά της αιωνιότητας) και κάποιοι, την αποκαλούν «μητέρα» της Περσεφόνης – ψυχής, καθώς είναι το «όχημα» δια του οποίου γεννάται κάτω στον Κάτω Κόσμο και μετακινείται από κατοικία σε κατοικία των σκοτεινών περιοχών. Επτά γύρους (κατά άλλους εννιά) κάνει η Στύγα, καθένας από τους οποίους περιλαμβάνει και σχηματίζει έναν κόσμο ή σταθμό. Κατά τη διάρκεια αυτών των κύκλων περιπλανητικής εξέλιξης, η Στύγα γεννά τέσσερα Παιδιά, τα οποία υποδηλώνουν τα τέσσερα μέρη της ανθρώπινης φύσης: το συναισθηματικό, το βουλητικό, το διανοητικό και το ψυχικό. Αυτά τα παιδιά, έχουν για πατέρα το γίγαντα Παλλάδα (στοιχειώδης δύναμη), από τον οποίο η θεά Αθηνά έλαβε το προσωνύμιό της όταν τον νίκησε (Αθηνά Παλλάδα). Η λέξη Στύγα κυριολεκτικά σημαίνει «απεχθής» και δείχνει την ατελή φύση της ύπαρξης σε σύγκριση με την αγνή οντότητα˙ αυτός ο «Ποταμός Ύπαρξης» διαφορετικά επίσης καλείται «Αστρικό Ρευστό», «Όφις» και «Λούσιφερ». Τα επτά στάδια της ύπαρξης σχηματίζουν μία, όπως είναι γνωστή, πλανητική αλυσίδα, όπου ο όρος «πλανητική» υποδηλώνει την «περιπλάνηση» (δηλαδή την οδοιπορία) και ταξινομούνται ως ακολούθως:-

1.. ΑΙΘΕΡΙΚΟ.

2.. ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΕΣ

3.. ΑΕΡΙΩΔΕΣ.

4.. ΟΡΥΚΤΟ.

5.. ΦΥΤΙΚΟ

6.. ΖΩΙΚΟ.

7.. ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ

Πρέπει να γίνει κατανοητό, ότι αυτά τα στάδια δεν είναι τοποθεσίες, αλλά καταστάσεις και ότι κανένα δεν εξαιρείται από τη διέλευση της ψυχής, όλα εξυψώνονται στον άνθρωπο, το ένα πάνω στο άλλο (όπως ήταν), το ένα μετά το άλλο και όλο το δημιούργημα περιλαμβάνεται στο τελειοποιημένο άτομο. Κάθε μία από τις επτά αυτές φάσεις παίζει το ρόλο της στην εξέλιξη της συνείδησης, η οποία, θα πρέπει να σημειωθεί, είναι μόνη έως ότου αγγίξει το κατώτατο στάδιο (το ορυκτό)˙ η κατάσταση του ορυκτού είναι το «κατώτατο» σημείο και κείτεται στη βάση της «Κλίμακας της Ζωής». Εδώ συντελείται ο «βαθύς ύπνος» του Αδάμ (όπως επίσης και του Ιακώβ), η συνείδηση μόνη και χωρίς να διαθέτει αυτεπίγνωση, έχοντας την παχυλότερη μορφή ύλης και κατορθώνοντας το ελάχιστο. Από αυτό το σημείο εκεί, ξεκινά η διαδικασία του αναδιπλασιασμού ή αντανάκλασης της συνείδησης και με αυτόν τον τρόπο η ψυχή προοδευτικά περνά στη συνείδηση του Εαυτού και του Θεού. Η συνείδηση όντας μόνη έως ότου φθάσει το τέταρτο ή κατώτατο στάδιο ύπαρξης (τον κόσμο της ορυκτής φύσης), η έναρξη του αναδιπλασιασμού λαμβάνει χώρα στο πέμπτο στάδιο (τον κόσμο της φυτικής φύσης) και σε αυτό το στάδιο η ψυχή συγκεντρώνεται και σχηματοποιείται σε μία διαφορετική ιδιοσύσταση. Στο έκτο στάδιο η ικανότητα για «αμαρτία» προέρχεται από το ξύπνημα της συμπαθητικής συνείδησης˙ σε αυτή τη φάση, για πρώτη φορά το «σφάλμα» καθίσταται δυνατό, διότι για όλο το προηγούμενο διάστημα, κατά το οποίο το άτομο έχει μόνον την απλή συνείδηση της υποτυπώδους φύσης, δεν γνωρίζει άλλη θέληση από τη Θεία Θέληση η οποία εκφράζεται στο φυσικό νόμο και έτσι, δεν υπάρχει για αυτόν καλύτερο ή χειρότερο – όλα είναι «καλό».

Με άλλα λόγια: όσο ο Αδάμ ήταν μόνος, δεν μπορούσε να μπει σε πειρασμό, δεν μπορούσε να αμαρτήσει, αφού ένας απλός νους δεν μπορεί ν’ αμαρτήσει˙ μόνον η ψυχή μπορεί να νικήσει. Με τον ερχομό ή την εκδήλωση της «ΕΥΑΣ» (η οποία συμβολίζει την ψυχή, «τη γυναίκα») προκύπτει η «γνώση του καλού και του κακού» και εκείνος, ο οποίος βάζει σε πειρασμό, όταν εν τέλει κάνει την εμφάνισή του, απευθύνει προς εκείνη τις γητείες του και όχι προς τον Αδάμ. Η «αμαρτία» της Εύας δεν είναι το ότι έφαγε το «φρούτο του δέντρου» η ίδια, αλλά το ότι το έδωσε στον Αδάμ (βλ. Γένεσις 3:12-13), αφού αυτό συνιστά εκφυλισμό στην οδό της εξέλιξης, σε αυτό αναφέρεται το πολικό σημείο (δηλαδή η Μία Ζωή, η οποία βρίσκεται στο κέντρο της ψυχής), προς τα πίσω και προς τα κάτω στην κατώτερη αιτία˙ διότι «σφάλμα» αποτελεί ο εσκεμμένος εκφυλισμός από τα ψηλότερα στα χαμηλότερα. Ο «όφις», ο οποίος βάζει σε πειρασμό και προκαλεί την «αμαρτία» είναι ο αστρικός ή μαγνητικός εαυτός, ο οποίος, αναγνωρίζοντας μόνον την ύλη, εκλαμβάνει το απατηλό ως πραγματικό. Υποκύπτοντας σε «εκείνον, ο οποίος τη βάζει σε πειρασμό», η ψυχή πέφτει υπό την ισχύ της κατώτερης φύσης («Αδάμ») βλέπε Γένεσις, 3:16 – «ΚΑΙ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΑΝΔΡΑ ΣΟΥ ΘΕΛΕΙ ΕΙΣΘΑΙ Η ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΣΟΥ ΚΑΙ ΑΥΤΟΣ ΘΕΛΕΙ ΣΕ ΕΞΟΥΣΙΑΖΕΙ»˙ όπως η γυναίκα του Λωτ, εκείνη (η Εύα˙ – η ψυχή) κοίταξε πίσω και πάραυτα γίνεται μία «Στήλη άλατος», το Αλχημικό συνώνυμο της ύλης.
Aυτή η υποταγή της «γυναίκας» από τον «άνδρα» και τα ολέθρια αποτελέσματα, τα οποία γεννήθηκαν από αυτήν, συνιστούν την «Πτώση» και το γεγονός ότι συνεπάγεται αυτά τα αποτελέσματα, καταδυκνείει ότι αυτή η υποταγή δε συμβαδίζει με τη Θεϊκή εντολή, αλλά είναι μία αναστροφή αυτής της εντολής. Η ψυχή θα έπρεπε πάντα να αναζητά τα ανώτερα, να στρέφεται προς τη Θεία Θέληση (προς το Πνεύμα)˙ και αντί να στρέφεται προς τα κατώτερα (προς το νου), θα έπρεπε να παρασύρει και το νου προς τα πάνω μαζί της.

Κατά συνέπεια προκύπτει ότι στο έκτο στάδιο (στον κόσμο της ζωικής φύσης), ο οποίος αντιστοιχεί στην έκτη «ημέρα» δημιουργίας κατά τη Γένεση, ο άνθρωπος είναι ακόμη υπό κατασκευή και για να μπορέσει να αγγίξει το «πρότυπο αναστήματος του Χριστού» και από άνθρωπος εν δυνάμει να καταστεί πραγματικός και τέλειος άνθρωπος, πρέπει να εισέλθει στον έβδομο και τελευταίο κόσμο της Καμπαλιστικής εξέλιξης, ο οποίος περιβάλλει την κορυφή της Κλίμακας του Ιακώβ και ο οποίος είναι το κεφαλόσκαλο του Θείου.
Το έβδομο στάδιο (ο κόσμος της ανθρώπινης φύσης) είναι ο κόσμος των ημιθέων και ηρώων της Ελληνικής μυθολογίας, των Αγίων της Χριστιανοσύνης˙ και των Βούδα της Ανατολής. Εδώ ο άνθρωπος δεν είναι τίποτε παρά ανώτερος από ζώο, διότι η κτηνώδης φύση έχει εξαλειφθεί και νέες και πιο λεπτές αισθήσεις αντικαθιστούν τις παλιές˙ Θεία φώτιση και ανυπέρβλητη γνώση έχουν κλείσει τις οδούς του πάθους και της αμαρτίας – αυτή είναι η πρώτη Νιρβάνα ή Ανάσταση. Όμως, ένα βήμα ακόμη και φθάνει τη δεύτερη Νιρβάνα και «η Βασίλισσα και ο Βασιλιάς κοιτούν πρόσωπο με πρόσωπο ο ένας τον άλλο» (η Ιδέα και η Πραγμάτωση τίθενται πρόσωπο με πρόσωπο)˙ διότι το πεδίο της γης και του χρόνου – Κρόνου είναι εντελώς ξεπερασμένα, η άρρηκτη ατομικότητα και αιώνια ζωή έχουν κατακτηθεί – η ανθρωπότητα έχει οδηγηθεί στο Θεό.
Έτσι, εορτάζεται ο μυστικός γάμος της Άσπιλης Παρθένου (της Ψυχής) με το σύντροφό της το Άγιο πνεύμα˙ ο ζυγός της σκλαβιάς του Αδάμ έχει σπάσει και τα δεινά έχουν ακυρωθεί δια παντός με το Χαίρε Μαρία της πνευματικής Αναγέννησης.

Τα Ελληνικά Μυστήρια πραγματεύονταν δύο θέματα μόνον, το πρώτο ήταν το δράμα της «αρπαγής» και επιστροφής της Περσεφόνης και το δεύτερο, αυτό της ενσάρκωσης, ο μαρτυρικός θάνατος και η επαναφορά του Διονύσου˙ με την Περσεφόνη υπονοούσαν την Ψυχή και με το Διόνυσο, το Πνεύμα. Ο μύθος της Δήμητρας και της κόρης της, της Περσεφόνης, έλεγε πώς η παρθένα περιπλανιόταν μακριά από την Αρκαδία (ουρανός) και από τη μητέρα της, για να μαζέψει άνθη στο Νύσσιο Πεδίο και πώς το έδαφος σχίσθηκε και έτσι, εκείνη έπεσε και δια του ανοίγματος αυτού βρέθηκε στον κατώτερο σκοτεινό κόσμο του Άδη, τον οποίο κυβερνούσε ο Πλούτων. Ο καημός της μάνας για την απώλεια έφτασε μέχρι τον Ζευ, τον ηγέτη των Θεών, με αποτέλεσμα εκείνος να την βγάλει από τη δύσκολη θέση επιτάσσοντας το εξής: εάν η κόρη δεν είχε φάει από το φρούτο του Άδη, θα μπορούσε αμέσως να επανέλθει στη μητέρα της για πάντα, αλλά εάν είχε φάει από αυτό θα πρέπει να μένει ένα τρίτο κάθε έτους με τον Πλούτωνα και να επιστρέφει στη Δήμητρα για τα υπόλοιπα δύο τρίτα. Επιβεβαιώθηκε ότι η Περσεφόνη είχε δυστυχώς φάει ένα Ρόδι στον κάτω κόσμο, έτσι η επιστροφή της στη μητέρα της δε θα μπορούσε να είναι μόνιμη, αλλά μόνον περιοδική. Αυτός ο μύθος και η σπουδαιότητα, την οποία κάποτε έφερε, μπορούν να αξιολογηθούν μόνον εάν γίνει αντιληπτή η ερμηνεία του. Είναι η ιστορία της ψυχής και είναι της ίδιας φύσης με το Μωσαϊκό μύθο του Αδάμ – και της Εύας˙ η Περσεφόνη είναι η ανθρώπινη ψυχή και το ξεστράτισμά της από την ουράνια κατοικία της και την ουράνια μητέρα προς αναζήτηση λουλουδιών (εν προκειμένω συμβολίζουν τις νέες εμπειρίες) στο Νύσσιο Πεδίο (το οποίο υποδηλώνει το σκότος και την πικρία), αντιστοιχούν με την ίδια αμεσότητα του πόθου, ο οποίος οδήγησε στην απείθια του Αδάμ στην Εδέμ και στην πτώση του για το λόγο αυτό στον εξωτερικό κόσμο. Το φάγωμα του καρπού του Άδη αναφέρεται στην περαιτέρω υποβάθμιση της ψυχής δια της ορέξεως ως παρεπόμενο των κατώτερων απολαύσεων αυτού του κατώτερου πεδίου. Έτσι, το ρόδι το γεμάτο σπόρους συμβολίζει τις διάφορες ψευδαισθήσεις και ματαιοδοξίες.
Συνεπώς, έως ότου αυτές οι απατηλές τάσεις εξαλειφθούν και οι επιθυμίες της καρδιάς αποκοπούν εντελώς από τις εξωτερικές απολαύσεις, είναι επιβεβλημένο να μην αποκατασταθεί η ψυχή στην πηγή της, αλλά μόνο περιοδικά να ανακουφίζεται και να ανανεώνεται («από την εργασία στην αναψυχή») δια του θανάτου, ο οποίος ανακαλεί την ψυχή από την σφαίρα επιρροής του Πλούτωνα πίσω στον ουράνιο κόσμο˙ για να ακολουθήσουν ξανά και ξανά περιοδικές κάθοδοι στους υλικούς περιορισμούς και επάνοδοι σε πνευματικής υπόστασης συνθήκες, μέχρι η ψυχή να καθαρθεί τελείως και να τελειοποιηθεί. Μέσα από αυτόν τον εξαιρετικό μύθο, μεταδιδόταν η διδασκαλία σχετικά με την ιστορία της ψυχής, τη μοίρα της και τις προοπτικές της, με έμφαση επίσης, στο δόγμα της μετενσάρκωσης.

Το θαυμάσιο δράμα των Ελληνικών Μυστηρίων αναπτύσσει, αλλά και καλύπτει, δύο θεμελιώδεις αλήθειες: την Πτώση και τη Λύτρωση από αυτή την Πτώση. Κατά συνέπεια, από τη θλιβερή και οικτρή κατάσταση στην οποία έχει περιπέσει η Περσεφόνη, σώζεται τελικά και επανέρχεται στην υπέρτατη κατοικία˙ αλλά αυτό δε θα συμβεί πριν την έλευση του Σωτήρα, ο οποίος αντιπροσωπεύεται στην Ερμητική αλληγορία με το όνομα του Όσιρη («ο εγειρόμενος του τάφου», ο αναστηθείς) - ο πνευματικά Αναγεννημένος Άνθρωπος. Αυτός ο Λυτρωτής, ο οποίος έχει θεία προέλευση˙ παρουσιάζεται σε άλλες αλληγορίες με άλλα ονόματα, αλλά η ιδέα είναι πάντα καθορισμένη και ο σκοπός ολοφάνερος. Πραγματικά, ο Όσιρις είναι ο Ιησούς του Χριστιανικού μας δόγματος, ο υπέρτατος Μυημένος ή «Αρχηγός της Σωτηρίας» (προς Εβραίους, 2:10)˙ Είναι η αντανάκλαση και ομόλογος μέσα στον Άνθρωπο του υπέρτατου Κυρίου της Δημιουργίας (Ελληνικά – Διόνυσος, Εβραϊκά – Αντωνάι), το ιδανικό πρότυπο της ανθρωπότητας.
Αντιπροσωπεύεται όπως όλα τα πράγματα «εντέλλονται» και καθοδηγούνται από τον Ερμή˙ ακτινοβολεί ως ουράνιος οδηγός των ψυχών από τις «σκοτεινές κατοικίες»˙ σοφός και πανταχού παρών Θεός στον οποίο ο κάθε αναζητητής αναγνωρίζει το Πνεύμα της Κατανόησης ή Θείας Αιτιότητας, ο «νους» του Πλατωνικού δόγματος – και το μυστικό «Πνεύμα του Χριστού». Καθώς η κατανόηση των ιερών ζητημάτων και η δυνατότητα ερμηνείας τους είναι ένα δώρο του Ερμή, το όνομα αυτού του Θεού δίδεται σε όλες τις επιστήμες, αλλά και σε αποκαλύψεις μίας αποκρυφιστικής ή θείας φύσης. Επομένως, ο Ερμής εθεωρείτο ο Αγγελιοφόρος ή Άγγελος των Θεών, ο οποίος όμοια κατέρχεται στα βάθη του κόσμου του Άδη για να ανασύρει ψυχές από εκεί και ανεβαίνοντας επάνω υπεράνω όλων των ουρανών ώστε να μπορέσει να πληρώσει τα πάντα. Ο Λακτάντιος, (ένας Χριστιανός απολογητής των πρώτων χρόνων του τετάρτου αιώνα), στο έργο του «Θείοι Θεσμοί», λέει: «ο Ερμής επικυρώνει ότι εκείνοι οι οποίοι γνωρίζουν το Θεό είναι ασφαλείς από τις επιθέσεις του κακού πνεύματος και ότι δεν είναι καν υποταγμένοι στο Πεπρωμένο».

Τώρα, οι δυνάμεις του Πεπρωμένου εδράζουν στα άστρα – δηλαδή, στην σφαίρα του «αστρικού», είτε στον Κόσμο, είτε στο μικρό-κοσμο – και η αστρική δύναμη στον Ελληνικό μύθο συμβολίζεται από τον Άργο (το πνεύμα με τα εκατό μάτια της ζώνης των άστρων), ο «Πανόπτης», ο τα πάντα θωρών γίγαντας, τον οποίο σκόπιμα φόνευσε ο Ερμής και δοξάστηκε. Το νόημα αυτής της αλληγορίας είναι, ότι εκείνοι οι οποίοι κατέχουν το Ερμητικό μυστικό δεν είναι υποταγμένοι στο Πεπρωμένο, αλλά έχουν περάσει πέρα από τα δεσμά της μετεμψύχωσης και έχουν απελευθερώσει τους εαυτούς τους από τον «αδιάκοπο στροβιλισμό στον τροχό» της Μοίρας. Οι σφαίρες της ψευδαίσθησης, στις οποίες επικρατούν οι επταπλές αστρικές Δυνάμεις, βρίσκονται μεταξύ της ψυχής και του Θεού˙ πέρα από αυτές τις σφαίρες βρίσκονται οι ουράνιες «Εννέα Κατοικίες» όπου, λένε τα Μυστήρια, η Δήμητρα μάταια αναζητά τη χαμένη Περσεφόνη. Από αυτές τις κατοικίες η Περσεφόνη είχε εκτραπεί σε μία άχαρη και υλική κατάσταση και έτσι, είχε πέσει υπό την κυριαρχία των πλανητικών αρχόντων˙ δηλαδή του Πεπρωμένου, το οποίο προσωποποιείται από την Εκάτη. Τη δέκατη ημέρα το Θείο Δράμα παρουσιάζει τη Δήμητρα να συναντά τη Θεά της Κρίσης και της ανταποδοτικής Δικαιοσύνης, την τρομερή Τρίμορφη Εκάτη (την προσωποποίηση του «Κάρμα») από την οποία μαθαίνει περί της αρπαγής της Περσεφόνης και της κράτησής της στον κόσμο του Άδη˙ από κει και πέρα, η Εκάτη γίνεται η μόνιμη συνοδός της Περσεφόνης. Όλα αυτά, βέβαια, εγκυμονούν βαθύτατους συμβολισμούς˙ μέχρι να πέσει η Ψυχή στην Ύλη, δεν έχει Πεπρωμένο ή Κάρμα, διότι το Πεπρωμένο είναι ιδιότητα και αποτέλεσμα του Χρόνου και της Εκδήλωσης. Στις επταπλές αστρικές σφαίρες η Σελήνη αντιπροσωπεύει το Πεπρωμένο και έχει δύο όψεις, το καλοκάγαθο και το κακόβουλο. Κάτω από την επήρεια της καλοκάγαθης όψης, η Σελήνη είναι η Άρτεμις, αντικατοπτρίζοντας στην ψυχή το θείο φως του Φοίβου˙ κάτω από την επήρεια της κακόβουλης όψης είναι η Εκάτη η Τιμωρός, σκοτεινή και τρικέφαλη μορφή, γοργή σαν το άτι, αξιόπιστη σαν τον σκύλο και άτεγκτη σαν το λιοντάρι.
Κάποιες φορές υποστηρίζεται ότι το δόγμα του Κάρμα είναι χαρακτηριστικό της Ινδουιστικής θεολογίας, αλλά αντίθετα είναι εμφανές ότι ίδια αντίληψη είχαν και τα Εβραϊκά, Ελληνικά και Χριστιανικά Μυστήρια˙ οι Έλληνες το αποκαλούν Πεπρωμένο και οι Χριστιανοί το γνωρίζουν ως Προπατορικό Αμάρτημα.

Συνεπώς, ο άνθρωπος αποκομμένος από κάθε συνειδητή επαφή με τη Ζωτική και Αθάνατη Αρχή του, είναι πλέον ένας φυλακισμένος, αιχμάλωτος του ίδιου του του εαυτού και της κατώτερης θνητής του φύσης. Αυτό το οποίο του απομένει, είναι να διατρέξει εκ νέου τα βήματά του, να πάψει να είναι σκλάβος των αυτοδημιούργητων ψευδαισθήσεών του και των θέλγητρων «εγκόσμιων αποκτημάτων» και να γίνει ένας ελεύθερος άνθρωπος, ο οποίος θα αναλάβει να διαμορφώσει τον εαυτό του μέσα σε μία αναγεννημένη Ανθρωπότητα. Από την άλλη μεριά, εάν δεν επιτευχθεί, εάν δεν αναζωογονηθεί η Θεία Ουσία Ζωής κατά τη διάρκεια της παροικίας μας σε αυτόν τον κόσμο, θα χαθεί η ευκαιρία την οποία προσφέρει η ζωή σε σαρκωμένες συνθήκες, αφού η μετά θάνατον κατάσταση, όπως δίδασκαν τα Αρχαία Μυστήρια, δεν προσφέρεται για εργασία επί τέτοιου έργου, αλλά για αναψυχή και ανάπαυση, κατάσταση κατά την οποία καμμία πραγματική πρόοδος δεν επιτυγχάνεται. Η εργασία, όπως εννοείται υπό την παρούσα οπτική γωνία και η Αναψυχή μετά από αυτή, συνιστά ένα ρυθμό δραστηριότητας και αδράνειας: ένα ρυθμό όμοιο με αυτόν τον οποίο βιώνουμε καθημερινά όσον αφορά στην αφύπνιση και στον ύπνο, στην εργασία και στην ανάπαυση. Ωστόσο, το να μιλήσουμε περί Αναψυχής, είναι ακόμη πιο δύσκολο απ’ όσο είναι το να μιλάμε περί φιλοσοφικής Εργασίας˙ διότι αφορά σε ένα θέμα για το οποίο ελάχιστοι αφιερώνουν ιδιαίτερη μέριμνα – η υποκειμενική όψη της ζωής της ψυχής, διάφορη ως προς την αντικειμενική όψη η οποία, για τους περισσότερους ανθρώπους, είναι η μόνη προς το παρόν γνωστή σε αυτούς. Όμως, για τον συνετό, η μελέτη του υποκειμενικού ημίσεως της ζωής είναι εξίσου σημαντική όσο εκείνη του αντικειμενικού ημίσεως και χωρίς αυτήν δεν μπορεί να ολοκληρώσει τον κύκλο της αυτογνωσίας του. Η «ημέρα», δηλαδή η ευκαιρία για εργασία και συνεπώς αυτο-τελείωση, δίδεται κανονικά στον κάθε ένα˙ για τον κάθε ένα έρχεται η «νύχτα» κατά την οποία κανείς δεν μπορεί να εργαστεί για αυτό τον σκοπό˙ έτσι, το πρωί και το βράδυ δε σηματοδοτούν παρά τα όρια μίας δημιουργικής ημέρας στη ζωή της ψυχής, κάθε τμήμα της οποίας είναι ένα απαραίτητο συμπλήρωμα για το άλλο.

Ο τέλειος άνθρωπος πρέπει να ενοποιήσει αυτά τα αντίθετα μέσα του˙ ώστε τόσο για εκείνον, όσο και για το Δημιουργό του, το σκότος και το φως γίνουν και τα δύο όμοια. Η παλιά απόκρυφη διδασκαλία του κόσμου πάνω σε αυτό το θέμα, κοινή σε όλη την Ανατολή, στην Αίγυπτο, στους Πυθαγόρειους και Πλατωνικούς και σε κάθε Μυστηριακή Σχολή, βρίσκεται συνοψισμένη όσο ξεκάθαρα θα επιθυμούσαμε στο έργο του Πλάτωνα «Φαίδων», το οποίο μπορούμε να μνημονεύουμε ως μία από τις πιο διδακτικές πραγματείες επί της βαθύτερης όψης της επιστήμης. Επιβεβαιώνει το μέγα ρυθμό της ζωής – της γέννησης και του θανάτου ως ανωτέρω και καταδεικνύει πώς η ψυχή, κατά την εξέλιξή της, υφαίνει και ενδύεται αρκετά σώματα και συνεχώς μεταναστεύει από αντικειμενικές σε υποκειμενικές καταστάσεις και το αντίστροφο, περνώντας από την εργασία στην αναψυχή – ανάπαυση και το αντίστροφο ξανά, αρκετές φορές κατά το μεγάλο καθήκον της αυτο-πραγμάτωσης. Και εάν ο Πλάτων δεν ήταν, όπως έχει λεχθεί πραγματικά κάποια στιγμή για αυτόν, παρά ο Μωυσής ομιλών σε Αττική Ελληνική, δε θα πρέπει να εκπλαγούμε ανακαλύπτοντας την ίδια μυητική διδασκαλία να αποκαλύπτεται δια των λόγων του ίδιου του Μωυσή. Ο γνωστός ψαλμός προσευχή του Μωυσή δε δηλώνει ότι ο άνθρωπος συνεχώς «επαναφέρεται εις τον χουν», ότι στη συνέχεια μία φωνή ακούγεται να λέει «ΕΠΙΣΤΡΕΨΑΤΕ ΥΙΟΙ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ» (Ψαλμοί, 90:3) και ότι ο υποκείμενος πνευματικός κόσμος είναι το καταφύγιό του από τη μία αντικειμενική εκδήλωση στην άλλη;

http://www.mystica.gr

Isis

Υπάρχει μια παλιά αγγλική παραβολή που υποστηρίζει ότι δεν μπορείς να μάθεις σε ένα γουρούνι να τραγουδάει. Αν επιμένεις τότε δυο πράγματα θα συμβούν. Θα χάσεις ανόητα τον χρόνο σου και θα ενοχλείς απίστευτα το γουρουνάκι. Και αυτό θα μείνει θυμωμένο με την απορία, «τι στο καλό ήθελε αυτό το γαϊδούρι από εμένα»; Και μιλώντας για τα συμπαθή ζωάκια θυμήθηκα τις «Μεταμορφώσεις» του Απουλήιου. Την ιστορία που γράφτηκε τον 1^ο μ.Χ αιώνα και μέσα από τις περιπέτειες ενός καθημερινού ανθρώπου που μεταμορφώθηκε σε γάιδαρο, μας διασώζει τις μοναδικές πληροφορίες για τα μυστήρια της Ίσιδας. Ο ήρωας της ιστορίας ζει παρασυρόμενος από τα πάθη του και κάποια μέρα βλέπει μια μάγισσα να χρησιμοποιεί μια αλοιφή  και να μεταμορφώνεται σε κουκουβάγια, δηλαδή το σύμβολο της Σοφίας.  Αρπάζει ο απαίδευτος φίλος μας το μαγικό μπουκάλι δοκιμάζει την αλοιφή και μεταμορφώνεται σε …έναν συμπαθέστατο γάιδαρο. Από εκεί και πέρα η ζωή του εξελίσσεται σε μια συνεχή εναλλαγή αφεντάδων στους οποίους  είναι υποχρεωμένος να υπακούει. Η σωτηρία θα έρθει μετά από πολλά βάσανα σε ένα όραμα. Η θεά Ισιδα τον καθοδηγεί σε μια περιοχή όπου γινόταν μια τελετή προς τιμήν της και εκεί σύμφωνα με την υπόδειξή της έπρεπε να φάει τριαντάφυλλα! Ένα γαϊδούρι βέβαια δεν είναι ευπρόσδεκτο σε έναν ιερό χώρο όμως ο φίλος μας  βρίσκει θάρρος μέσα στην απόγνωση του και καταφέρνει να αρπάξει και να φάει μερικά από το στεφάνι που κρατά ένας ιερέας. Έτσι αξιώνεται να αποκτήσει πάλι την ανθρώπινη μορφή και
γίνεται δεκτός στα μυστήρια της Ισιδας. Τι θέλει λοιπόν να πει ο ποιητής; Κατ αρχάς ας αφήνουμε στην ησυχία τους γύρω μας και μην τους ζαλίζουμε με ότι κατεβαίνει στην γκλάβα μας. Ο καθένας επιλέγει την καθημερινότητα του και δεν ξέρω ποιος είναι αυτός που μπορεί να ορίσει τι είναι καλό ή κακό  ακόμα και σε ένα τραγουδάκι, πόσο μάλλον σε μια ζωή. Οι υπόλοιποι ας αναρωτηθούμε ποιες από τις κινήσεις μας -άσχετο αν φαίνεται ότι έχουν ευγενή κίνητρα – είναι πράγματι προϊόν συνειδητής σκέψης ή αποτελέσματα των εντολών του κάθε αφέντη μας. Των ενστίκτων μας που τους ανήκουμε ολοκληρωτικά και μας οδηγούν ανελέητα κυριολεκτικά όπου θέλουν .
Από αυτούς τους αφέντες δεν μπορείς να ξεφύγεις ούτε δείχνοντας πίστη και υπακοή ούτε δουλεύοντας και μελετώντας σκληρά. Όλα αυτά είναι διαδικασίες για αφυπνίσουν τελικά την πραγματική θέληση σου ή την συνειδητότητα σου.  Μια έκλαμψη, ένα όραμα μπορεί τελικά ίσως να βοηθήσει όπως συνέβη στο γαϊδουράκι της ιστορίας μας. Όμως η τελική πράξη θέλει ενέργεια και δράση που μόνο δική μας μπορεί να είναι. Βοήθεια και υποστήριξη δεν μπορεί να υπάρξει από πουθενά γι αυτό και το όφελος ή και η απώλεια εξ ίσου σημαντικά και τα δυο θα είναι μόνον δικά μας.  Μα, μπορεί να πει κάποιος , το γαϊδούρι του μύθου άρπαξε τα ιερά τριαντάφυλλα δεν του τα έδωσαν ούτε τον προσκάλεσαν στην τελετή. Ανταμείβεται κάποιος για μια «άνομη» πράξη; Όχι βέβαια. Όμως και σε αυτό το μύθο όπως και στο μύθο του Γκράαλ τονίζεται ότι η κορυφαία πράξη είναι και μόνο στο χέρι σου. Να θυμίσω ότι τρεις ιππότες αξιώθηκαν διαδοχικά να μπουν στο παλάτι που φυλασσόταν το ιερό Γκράαλ, το είδαν, αλλά ο πρώτος θεώρησε δεδομένη την επιτυχία του και σκέφτηκε να περάσει διασκεδάζοντας τη βραδιά του και ο δεύτερος ήταν πολύ συνεσταλμένος για να τολμήσει να το διεκδικήσει από τους παλιούς και σεβάσμιους φύλακές του. Και οι δύο το είχαν μπροστά στα μάτια τους και το έχασαν για πάντα. Ο τρίτος τόλμησε και ζήτησε αυτό που πίστευε ότι του ανήκε.
Που θα πει ότι όταν νομίζεις ότι είσαι έτοιμος, όταν η κορυφαία στιγμή της ύπαρξής σου μοιάζει να είναι όπως του γαϊδάρου του μύθου να φας τα ιερά τριαντάφυλλα, τότε βρες το θάρρος και κάντο. Ο φίλος μας του μύθου διακινδύνευε να είναι απλά τριαντάφυλλα και να παραμείνει ένας γάιδαρος ξυλοφορτωμένος από τους ιδιοκτήτες τους. Στην εκδοχή του Απουλήιου κέρδισε την χάρη της Ίσιδας. Σε μια άλλη εκδοχή μπορεί ένας αγρότης να χρησιμοποιούσε το τομάρι του για να σκουπίζει τα πόδια του.
Ο δρόμος της αναζήτησης δεν έχει εγκεκριμένα manual ούτε έχουν εκδοθεί -απ ότι γνωρίζω-  οδηγοί επιτυχίας σε αυτόν. Οι αρχαίοι μύθοι όπως κάνουν πάντα, υποδεικνύουν κάποια πράγματα. Η εργασία πάνω στον δρόμο και το αποτέλεσμα των πράξεών μας, θετικό ή αρνητικό που θα το υποστούμε είναι αποτέλεσμα των δικών μας επίλογων. Αν δεν είναι συνειδητές κακό δικό μας γιατί κανείς δεν μπορεί να μας δικαιολογήσει απέναντι στον κριτή- εαυτό μας. Όσο για τα τριαντάφυλλα και την σημασία τους ελπίζω να μπορέσουμε να το κουβεντιάσουμε σε ένα επόμενο κείμενο.
iordanisp